III. 1. Władze gminy i wsi

Gmina (od niem. gemeinde – komuna, społeczność) to jedna z zasadniczych jednostek podziału administracyjnego kraju – obok powiatu i województwa. W Polsce istnieją trzy rodzaje gmin: miejskie, miejsko-wiejskie oraz wiejskie – do tych ostatnich należy gmina Besko.

W Polsce przedrozbiorowej, wskutek lokacyjno-językowych pożyczek niemieckich, pojęcie gminy jednowioskowej było używane wymiennie z pojęciem gromada, ale mimo to traktowano ją jako twór administracyjny o szerszym znaczeniu, obejmującym więcej niż jedną wioskę (gmina wielowioskowa).

W takim kształcie pojęcie gminy pozostało także w zaborach, przy czym w zaborze austriackim i pruskim dominowały gminy jednowioskowe, w której każda wieś była jednostką samorządową i administracyjną. Zarówno Besko z Porębami, jak też Mymoń, Milcza oraz Odrzechowa z Pastwiskami (wszystkie w parafii Besko) automatycznie stały się samodzielnymi, jednowioskowymi gminami. Po klęsce powstania styczniowego (1864) w zaborze rosyjskim gromada została włączona jako jednostka niższego rzędu w skład wiejskiej gminy zbiorowej (wielowioskowej), stając się odpowiednikiem dzisiejszego sołectwa.

W Galicji, począwszy od 1784 r., wieś uzyskiwała prawo wyboru wójta, ale musiał być on zatwierdzony przez dziedzica wsi. Jego kadencja trwała trzy lata. Wybory wójta były pośrednie – spośród trzech zgłoszonych przez chłopów kandydatów wybierali go przedstawiciele danej gromady (po dwóch na 50 chałup). Wójt był urzędnikiem dworu wiedeńskiego i wykonawcą jego poleceń, chociaż w zakresie swoich kompetencji lokalnych mógł także zgłaszać postulaty chłopów.

Besko (wraz z Porębami) na pewno zostało gminą w roku 1866, po nowej reformie administracyjnej likwidującej cyrkuły i okręgi, a powołując na ich miejsce powiaty i gminy. Szczegółowe zasady zostały wyłożone w ustawie z dnia 12 sierpnia 1866 r. o urządzeniu gmin i o ordynacji wyborczej do gmin.

Jak poprzednio, Besko (z Porębami) i Mymoń znalazły się w powiecie sanockim. Stan taki przetrwał aż do 1934 r., gdy w życie weszła nowa ustawa administracyjna.

Nie znamy pierwszych wójtów gminy Besko. Pierwszym, o którym mamy wzmiankę, to Rusin Fedko Bobak, a po nim także Rusin Jurko Kozak (lata 80. XIX w.), który pomagał ks. Franciszkowi Stankiewiczowi w materialnym wykonaniu postanowień ks. Flaiszmana, dotyczącym wybudowania domu zakonnego ss. felicjanek. Po nim wójtem gminy jest słynny Grzegorz Milan (1850-1932), pochodzący z rodziny rusińskiej, ale już spolonizowany poseł na Sejm Galicyjski we Lwowie. Po Milanie urząd wójta obejmuje niemniej sławny Bartłomiej Fidler – to za jego długoletnich rządów powstaje w 1893 r. i istniejąca do dnia dzisiejszego beska Ochotnicza Straż Pożarna. On także, jako wójt, zainicjował w 1910 r. powstanie w Besku „Kasy Stefczyka”. W 1896 r. funkcję wójta pełnił nieznany szerzej Rusin Stefan Cholewka.[1]

W 1918 r., po odzyskaniu niepodległości, w rozporządzeniu Naczelnika Państwa określono zasady wyboru przedstawicieli gmin. Mieli do tego prawo ci, którzy co najmniej od 6 miesięcy zamieszkiwali swój rejon wyborczy (gminę), zarówno kobiety, jak i mężczyźni. Kandydat na wójta musiał mieć skończone 21 lat oraz posiadać niezbędne wykształcenie w zakresie pełnej szkoły podstawowej, tzn. umiejętność czytania, pisania i prowadzenia rachunków. Wójt był jedynym przedstawicielem gminy przed wyższymi jednostkami terytorialnymi, miał jedynie do pomocy dwóch ławników (do roku 1918 przedstawicielem wsi był sołtys).

W Besku w okresie międzywojennym wójtem był Ukrainiec Paweł Bobak, jeden z najbardziej wykształconych ludzi w regionie (absolwent wyższej uczelni, znający 4 języki), bardzo popularny wśród wszystkich i ceniony za swoje kompetencje, aktywność społeczną i umiejętność negocjacji. To dzięki jego interwencji w tragicznych dniach września 1939 r. ocalała część przeznaczonej na rozstrzelanie ludności.

 

W 1933 r. (choć weszła w życie 1 stycznia 1934 r.) nowa ustawa samorządowa utrzymała gminy, ale równocześnie podporządkowała im gromady, na których czele stała rada gromadzka i reaktywowany urząd sołtysa. W powiecie sanockim wydzielono osiem zbiorowych gmin wiejskich oraz dwa większe miasta: Sanok i Rymanów. Besko przyporządkowano wtedy do gminy wiejskiej Zarszyn (choć sam Zarszyn był miasteczkiem; rynek i ratusz znajdowały się na miejscu dzisiejszej szkoły).

W czasie II wojny światowej wójtostwo było w rękach nacjonalistycznie nastawionych Ukraińców, którzy po wojnie zostali przesiedleni na wschód.

 

Ten stan prawno-administracyjny przetrwał do kolejnej reformy, która miała miejsce w 1954 r. Zlikwidowano wtedy gminy zbiorowe (jak Zarszyn) i na ich miejsce powołano gromady. Taką gromadą, najniższą jednostką podziału administracyjnego, należącą do powiatu sanockiego – stała się gromada Besko, obejmująca trzy wsie: Besko, Mymoń i Poręby. Urząd przewodniczącego Gromadzkiej Rady Narodowej w Besku przez długie lata pełnił Władysław Semenowicz, zaś sekretarza – Piotr Kielar.

 

Kolejna reforma administracyjna przywróciła gminy (oraz sołectwa, jako jednostki pomocnicze niższego rzędu), likwidując równocześnie gromady i powiaty[2]. Porządek taki obowiązywał od 1 stycznia 1973 r. W Polsce w miejsce 3413 gromad utworzono po reformie 2365 znacznie większych gmin (w 1976 r. liczba ta uległa jeszcze zmniejszeniu do 2129). Silną, dużą powierzchniowo i ludnościowo gromadę Besko niezbyt fortunnie włączono wtedy ponownie do gminy Zarszyn.

Dopełniająca reforma samorządowa miała miejsce dwa lata później – w czerwcu 1975 r.. Zarzucono wtedy zupełnie trójstopniową strukturę podziału administracyjnego (gmina – powiat – województwo), wprowadzając strukturę dwustopniową (gmina – województwo) w oparciu o 49 nowych województw.[3] Od tej chwili Besko (w ramach gminy Zarszyn) przerwało swoje wielowiekowe więzy z Sanokiem, orientując się na stolicę nowego województwa – Krosno.

 

Gdy w 1989 r. po zapoczątkowanych w Polsce okrągłostołowych negocjacjach i „jesieni ludów” w Europie kraj zaczął powoli wybijać się na niepodległość, bescy radni, mając za sobą większość społeczeństwa Beska, Mymonia i Poręb, rozpoczęli starania o przywrócenie w Besku gminy. Decyzja o utworzeniu nowej gminy zostaje podjęta przez ówczesną Radę Ministrów 22 grudnia 1990 r., ale ogłoszona w rządowym Dzienniku Ustaw dopiero 7 stycznia 1991 r.[4] Formalnie nowa gmina zaczęła istnieć od 2 kwietnia 1991 r., nadal w ramach ówczesnego województwa krośnieńskiego.

 

Taki stan przetrwał do 31 grudnia 1998 r., gdy w niepodległej już Polsce powrócono do poprzedniego trójstopniowego systemu administracyjnego – przywrócono szczebel pośredni (czyli powiaty) oraz duże województwa. 1 stycznia 1999 r. Polska posiadała 16 województw, 379 powiatów oraz 2479 gmin, z czego – 1576 gmin wiejskich (jak Besko).[5]

 

Organami gminy są rada gminy (która ma władzę ustawodawczą i kontrolną) oraz wójt (mający władzę wykonawczą), oczywiście, w ramach przydzielonych przez prawo zadań; należą tu wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym (gminnym), niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów administracyjnych (powiatu czy województwa). Zadania te podzielone są na własne – służące zaspokajaniu potrzeb wspólnoty samorządowej, nadane ustawowo, a realizowane przez zarząd gminy i wójta gminy, oraz zlecone – przydzielone obligatoryjnie przez władzę państwową (np. wybory samorządowe).

Zadania własne gminy obejmują sprawy:

  • ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej,
  • gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego,
  • wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymaniu czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadków komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz,
  • lokalnego transportu zbiorowego,
  • ochrony zdrowia,
  • pomocy społecznej, w tym ośrodków i zakładów opiekuńczych,
  • gminnego budownictwa mieszkaniowego,
  • edukacji publicznej,
  • kultury, w tym bibliotek gminnych i innych instytucji kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami,
  • kultury fizycznej i turystyki, w tym terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych,
  • targowisk i hal targowych,
  • zieleni gminnej i zadrzewnej,
  • cmentarzy gminnych,
  • porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej, w tym wyposażenia i utrzymania gminnego magazynu przeciwpowodziowego,
  • utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych,
  • polityki prorodzinnej, w tym zapewnienia kobietom w ciąży opieki socjalnej, medycznej i prawnej,
  • wspierana i upowszechnianie idei samorządowej,
  • promocji gminy,
  • współpracy z organizacjami pozarządowymi,
  • współpracy ze społecznościami lokalnymi i regionalnymi innych państw.

 

Mieszkańcy mogą uczestniczyć w sprawowaniu władzy na terenie gminy poprzez bezpośrednie głosowanie w wyborach samorządowych (w tym także poprzez wybór wójta) oraz w referendum lokalnym.

 

Najmniejszą jednostką samorządową, obejmującą teren wsi, jest sołectwo. Gmina Besko posiada trzy sołectwa: Besko, Mymoń i Poręby.

Funkcję sołtysa wsi Besko od września 1944 r. do 2 kwietnia 1991 r. (czyli do momentu utworzenia samodzielnej gminy w Besku) pełnili kolejno: Stanisław Knurek, Bronisław Jaśkiewicz, Jan Królicki, Michał Wilusz, Stanisław Ziemiański, Jan Mermer, Antoni Folcik, Stanisław Szul i Antoni Szybka, który także pełnił swoją funkcję już w nowej gminie.

Analogicznie w Mymoniu do 1991 r. sołtysami byli: Stanisław Gierlicki, Paweł Kielar, Andrzej Gierlicki (syn Stanisława), Jan Kornasiewicz i Teodozja Suwała, która pełniła swą funkcję także po utworzeniu gminy Besko.

 

27 maj 1990 r. odbyły się, po blisko półwieczu władzy komunistycznej, pierwsze wolne wybory samorządowe. Do Rady Gminy Zarszyn z terenu Beska i Mymonia zostało wybranych osiem osób:

  • Adam Iżowski,
  • Stanisław Kornasiewicz,
  • Józef Kwiatkowski,
  • Stanisław Pilecki,
  • Józef Rybicki,
  • Zygmunt Wolański,
  • Eugeniusz Kornasiewicz (Mymoń).

– którzy, wespół z innymi zaangażowanymi osobami, doprowadzili do powstania gminy Besko.

 

 

I kadencja Rady Gminy Besko (1990 – 1994)

 

17 marca 1991 r. przeprowadzono dodatkowe wybory uzupełniające (przeprowadziła je jeszcze gmina Zarszyn), po których skład nowej rady gminnej liczył 18 osób (z uwzględnieniem ośmiu poprzednio wybranych radnych):

  • Adam Iżowski,
  • Jan Florko,
  • Kazimierz Kielar,
  • Grażyna Koczera,
  • Stanisław Kornasiewicz,
  • Ryszard Krępulec,
  • Józef Kwiatkowski,
  • Wiesław Mermer,
  • Władysław Mermer,
  • Andrzej Piecuch,
  • Stanisław Pilecki,
  • Małgorzata Powroźnik,
  • Józef Rybicki,
  • Zenon Świtlik,
  • Eugeniusz Kornasiewicz (Mymoń),
  • Leon Szałankiewicz (Mymoń),
  • Aleksander Futyma (Poręby).

·       Zygmunt Wolański,

 

Przewodniczącym Rady Gminy Besko został Jan Florko, a delegatem na sejmik samorządowy w Krośnie – Stanisław Kornasiewicz.

 

Zarząd gminy składał się z siedmiu osób:

  • Józef Rybicki (przewodniczący),
  • Jan Florko,
  • Adam Iżowski,
  • Józef Kwiatkowski,
  • Stanisław Kornasiewicz,
  • Wiesław Mermer,
  • Leon Szałankiewicz.

 

Ustalono liczbę zastępców przewodniczącego rady gminy oraz pięć stałych komisji i zakres ich działań:

  1. Komisja Handlu Budżetu i Finansów:
  • opiniowanie i wnioskowanie oraz składanie propozycji do opracowywanego projektu budżetu gminy,
  • opiniowanie programów społeczno-gospodarczych gminy w zakresie inwestycji i remontów realizowanych na terenie gminy,
  • utrzymanie gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, będących mieniem komunalnym,
  • handel i usługi.
  1. Komisja Prawa i Porządku Publicznego:
  • porządek publiczny,
  • ochrona przeciwpożarowa,
  • współdziałanie z jednostkami ochotniczych straży pożarnych, policji i innymi instytucjami i organizacjami w zakresie działania komisji.
  1. Komisja Rolnictwa, Leśnictwa, Budownictwa i Gospodarki Komunalnej
  • zadania związane z problematyką rolną,
  • zadania związane z problematyką leśną i ochroną środowiska,
  • opiniowanie kierunków produkcji roślinnej i zwierzęcej,
  • inicjowanie przedsięwzięć, dotyczących melioracji i rekultywacji gruntów,
  • ład przestrzenny i gospodarka terenami,
  • gminne drogi, mosty i place,
  • zieleń komunalna i zadrzewienie,
  • współpraca z instytucjami i organizacjami w zakresie działania komisji.
  1. Komisja Oświaty, Kultury, Zdrowia i Opieki Społecznej:
  • ochrona zdrowia,
  • pomoc społecznej,
  • oświata (szkoły, przedszkola i inne placówki oświatowo-wychowawcze),
  • kultura i sztuka (biblioteki i inne placówki upowszechniania kultury i sztuki),
  • kultura fizyczna i turystyka,
  • tworzenie korzystnych warunków do działania placówek i instytucji oraz ocena ich funkcjonowania.
  1. Komisja Rewizyjna.

 

Oto pełny skład osobowy wszystkich komisji Rady Gminy I kadencji (niektóre komisje były jeszcze połączone, np. Komisja Rewizyjna, Prawa i Porządku Publicznego, inne zaś rozdzielone – np. Komisję Rolnictwa i Leśnictwa połączono z Komisją Budownictwa i Gospodarki Komunalnej):

 

  1. Komisja Handlu, Budżetu i Finansów:
  • Stanisław Pilecki (przewodniczący),
  • Wiesław Mermer,
  • Genowefa Polańska,
  • Małgorzata Powroźnik,
  • Maria Szul.
  1. Komisja Rewizyjna, Prawa i Porządku Publicznego:
  • Józef Kwiatkowski (przewodniczący),
  • Aleksander Futyma,
  • Stanisław Nowosielski,
  • Andrzej Piecuch,
  • Józef Szybka.
  1. Komisja Rolnictwa i Leśnictwa:
  • Adam Iżowski (przewodniczący),
  • Albin Kapłon,
  • Kazimierz Kielar,
  • Ryszard Krępulec,
  • Zbigniew Szałankiewicz.
  1. Komisja Oświaty, Kultury Fizycznej, Zdrowia i Opieki Społecznej:
  • Grażyna Koczera (przewodnicząca),
  • Stanisław Kornasiewicz,
  • Krzysztof Such,
  • Leon Szałankiewicz,
  • Zygmunt Wolański.
  1. Komisja Budownictwa i Gospodarki Komunalnej:
  • Eugeniusz Kornasiewicz (przewodniczący),
  • Ryszard Krępulec,
  • Władysław Mermer.

 

Pierwszym wójtem gminy został Józef Rybicki, który pełnił tę funkcję od 1990 r. do 10 kwietnia 1992 r. Funkcję skarbnika gminy powierzono Annie Szałankiewicz, sekretarza – Stanisławowi Kornasiewiczowi, a kierownika Urzędu Stanu Cywilnego – Marii Iżowskiej.

Wraz z powstaniem urzędu gminy powołano także Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej. Pierwszym kierownikiem beskiego GOPS-u została Maria Ratajczak. Od 1 stycznia 1993 r. do dzisiaj funkcję kierownika pełni Bożena Kandefer.

 

W lutym 1992 r. Jan Florko, dotychczasowy przewodniczący rady gminy, zrezygnował z pełnienia tej funkcji; na nowego przewodniczącego rada wybrała Józefa Kwiatkowskiego.

 

22 kwietnia 1992 r.[6], po szerokich konsultacjach wybrano nowego wójta gminy – Bronisława Żółkiewicza, który pełnił te funkcję przez kilkanaście lat – do jesieni 2006 r.).

 

Rada Gminy Besko oraz siedziba Wójta Gminy Besko mieści się budynku byłej plebanii greckokatolickiej przy ul. Podkarpackiej.

 

 

II kadencja Rady Gminy Besko (1994-1998)

 

19 czerwca 1994 r. odbyły się kolejne wybory samorządowe. Do Rady Gminy Besko wybrano – jak poprzednio – 18 radnych:

  • Aleksander Futyma,
  • Adam Iżowski,
  • Jan Jaślar,
  • Albin Kapłon,
  • Eugeniusz Kornasiewicz,
  • Stanisław Kornasiewicz,
  • Zbigniew Kozak,
  • Grażyna Kwiatkowska,
  • Andrzej Mermer,
  • Wiesłław Mermer,
  • Józef Niekowal,
  • Wojciech Schmidt,
  • Leon Szałankiewicz,
  • Antoni Szybka,
  • Stanisław Szybka,
  • Tadeusz Winiarski,
  • Zygmunt Wolański,
  • Bronisław Żółkiewicz.

Przewodniczącym rady został Zygmunt Wolański, a delegatem do Sejmiku Samorządowego w Krośnie – Stanisław Kornasiewicz.

Zarząd gminy tworzyli:

  • Wiesław Mermer,
  • Wojciech Schmidt,
  • Leon Szałankiewicz,
  • Zygmunt Wolański.

 

Wójtem gminy, wybranym w drodze konkursu, został pełniący swą funkcję Bronisław Żółkiewicz.

 

Rada powołała pięć stałych komisji:

  1. Komisja Handlu, Budżetu i Finansów:
  • Grażyna Kwiatkowska (przewodnicząca),
  • Stanisława Kornasiewicz,
  • Józef Niekowal,
  • Tadeusz Polański,
  • Stanisław Szybka.
  1. Komisja Rewizyjna:
  • Aleksander Futyma (przewodniczący),
  • Eugeniusz Kornasiewicz,
  • Antoni Szybka.
  1. Komisja Prawa i Porządku Publicznego:
  • Zbigniew Kozak (przewodniczący),
  • Jan Florko,
  • Wiesław Mermer,
  • Tadeusz Winiarski.
  1. Komisja Rolnictwa, Leśnictwa, Budownictwa i Gospodarki Komunalnej:
  • Adam Iżowski (przewodniczący),
  • Jan Jaślar,
  • Albin Kapłon,
  • Józef Niekowal.
  1. Komisja Oświaty, Kultury, Zdrowia i Opieki Społecznej:
  • Wojciech Schmidt (przewodniczący),
  • Stanisław Kornasiewicz,
  • Andrzej Mermer,
  • Stanisław Pilecki,
  • Leon Szałankiewicz.

 

W jesieni 1995 r. nastąpiło kilka zmian w składzie osobowym komisji – funkcję przewodniczącego Komisji Rewizyjnej objął Antoni Szybka; Aleksander Futyma przeszedł do Komisji Handlu, Budżetu i Finansów, a Stanisław Szybka do Komisji Rewizyjnej.

 

Po wyborach 14 sierpnia 1994 r. sołtysami wsi zostali:

  • Józef Szybka (Besko),
  • Teodozja Suwała (Mymoń),
  • Edward Stapiński (Poręby).

 

III kadencja Rady Gminy Besko (1998-2002)

 

11 października 1998 r. kolejne wybory samorządowe. Jak poprzednio, mandatem do Rady Gminy Besko obdarzono 18 osób.

  • Jan Florko,
  • Aleksander Futyma,
  • Adam Iżowski,
  • Andrzej Jaślar,
  • Zbigniew Kozak,
  • Andrzej Mermer,
  • Józef Mroczkowski,
  • Stanisław Mroczkowski,
  • Urszula Pilecka,
  • Beata Płatek,
  • Wojciech Schmidt,
  • Antoni Suwała,
  • Michał Suwała,
  • Leon Szałankiewicz,
  • Marek Szuba,
  • Antoni Szybka,
  • Józef Szybka,
  • Zygmunt Wolański.

 

Do Rady Powiatu w Sanoku z terenu Gminy Besko został wybrany Bronisław Żółkiewicz.

Na Przewodniczącego Rady Gminy Besko powtórnie wybrano Zygmunta Wolańskiego, a na zastępcę – Zbigniewa Kozaka.

 

Rada ogłosiła także konkurs na stanowisko wójta gminy Besko. Na sesji 12 listopada 1998 r. radni ponownie dokonali wyboru Bronisława Żółkiewicza; jego zastępcą został Jan Florko.

Zarząd gminy tworzyło sześć osób:

  • Bronisław Żółkiewicz (przewodniczący),
  • Jan Florko,
  • Aleksander Futyma,
  • Leon Szałankiewicz,
  • Wojciech Schmidt,
  • Antoni Suwała.

 

2 grudnia 1998 r. wybrano przewodniczących komisji stałych, działających przy Radzie Gminy Besko:

  1. Komisja Handlu, Budżetu i Finansów:
  • Aleksander Futyma (przewodniczący),
  • Jan Florko,
  • Tadeusz Polański,
  • Wojciech Schmidt,
  • Marek Szuba.
  1. Komisja Rewizyjna:
  • Antoni Szybka (przewodniczący),
  • Beata Płatek,
  • Michał Suwała.
  1. Komisja Prawa i Porządku Publicznego:
  • Zbigniew Kozak (przewodniczący),
  • Jan Florko,
  • Józef Mroczkowski,
  • Józef Szybka.
  1. Komisja Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Komunalnej:
  • Adam Iżowski (przewodniczący),
  • Andrzej Jaślar,
  • Jan Jaślar,
  • Stanisław Mroczkowski,
  • Antoni Suwała.
  1. Komisja Oświaty, Kultury, Zdrowia i Opieki Społecznej:
  • Urszula Pilecka (przewodnicząca),
  • Stanisław Kornasiewicz,
  • Andrzej Mermer,
  • Krzysztof Such,
  • Leon Szałankiewicz.

 

10 stycznia 1999 r. mieszkańcy trzech sołectw wybrali swoich sołtysów i rady sołeckie; sołtysami zostali:

  • Roman Czech (Besko),
  • Józef Kielar (Mymoń),
  • Edward Zubik (Poręby).

 

 

IV kadencja Rady Gminy Besko (2002-2006)

 

W kwietniu 2002 r. odbyły się wybory do powiatowych władz samorządowych. Trzy rady gmin: w Besku, Bukowsku i w Zarszynie, podjęły uchwały, by utworzyć jeden okręg wyborczy. Na cztery mandaty z Beska wybrano na radnego powiatu Bolesława Marszałka (pozostałe głosy rozproszyły się pomiędzy wielu zgłoszonych kandydatów).

 

W trakcie wyborów, które wyznaczono na 27 października 2002 r., do rady gminy w trzech obwodowych komisjach wyborczych (z pięciu okręgów wyborczych) z ponad sześćdziesięciu kandydatów wybrano 15 osób:

  • Józef Ćwiąkała (Komitet Wyborczy Wyborców „Mymoń”),
  • Adam Iżowski (KKW „Blok dla Beska”),
  • Zbigniew Kozak (KKW „Strażacy”),
  • Jan Krępulec (KKW „Strażacy”),
  • Andrzej Mermer (KKW „Dla Gminy Besko”),
  • Maciej Mermer (KKW „Dla Gminy Besko”),
  • Wiesław Mermer (KKW „Dla Gminy Besko”),
  • Mieczysława Porawska (KKW „Nasza Gmina Besko”),
  • Wojciech Schmidt (KKW „Blok dla Beska”),
  • Krzysztof Such (KKW „Nasza Gmina Besko”) (zrzekł się mandatu 19 lutego 2004 r.),
  • Stanisław Małek (od 29 czerwca 2004 r. radny, wybrany na miejsce Krzysztofa Sucha),
  • Antoni Suwała (KKW „Dla Gminy Besko”),
  • Andrzej Szybka (KKW „Hrabeń”),
  • Edward Szybka (KKW „Nasza Gmina Besko”),
  • Zygmunt Wolański (KKW „Dla Gminy Besko”),
  • Ryszard Edward Zajączkowski (KKW „Hrabeń”).

 

Przewodniczącym Rady Gminy Besku został po raz trzeci Zygmunt Wolański, zaś jego zastępcą – Józef Ćwiąkała.

Po raz pierwszy w wyborach bezpośrednich wybierano wójta gminy; został nim po raz kolejny Bronisław Żółkiewicz. W 2003 r. zastępcą wójta został Mariusz Bałaban.

 

Do pięciu komisji gminnych wybrano:

  1. Komisja Handlu Budżetu i Finansów:
  • Mieczysława Porawska (przewodnicząca),
  • Józef Ćwiąkała,
  • Ryszard Edward Zajączkowski.
  1. Komisja Prawa i Porządku Publicznego:
  • Wiesław Mermer (przewodniczący),
  • Andrzej Mermer,
  • Andrzej Szybka.
  1. Komisja Rolnictwa, Leśnictwa, Budownictwa i Gospodarki Komunalnej:
  • Adam Iżowski (przewodniczący),
  • Wiesław Mermer,
  • Antoni Suwała.
  1. Komisja Oświaty, Kultury, Zdrowia i Opieki Społecznej:
  • Wojciech Schmidt (przewodniczący),
  • Edward Szybka,
  • Krzysztof Such.
  1. Komisja Rewizyjna:
  • Zbigniew Kozak (przewodniczący),
  • Maciej Mermer,
  • Jan Krępulec.

 

2 lutego 2003 r. w sołectwach Besko, Mymoń i Poręby odbyły się wybory sołtysów i rad sołeckich. Sołtysami zostali:

  • Roman Czech (Besko; zmarł w 2007 r.),
  • Bogusław Suwała (Mymoń),
  • Józef Laner (Poręby).

Jesienią 2004 r. Józef Laner zrezygnował z funkcji sołtysa. Niestety, w czasie uzupełniających wyborów, nie zgłosił się żaden kandydat. Do początku 2007 r. Poręby nie miały swego przedstawiciela w samorządzie wiejskim.[7]

 

 

V kadencja Rady Gminy Besko (2006-2010)

 

12 listopada 2006 r. podczas kolejnych wyborów samorządowych do rady Gminy Besko wybrano 15 osób:

  • Wiesław Banaś,
  • Krystyna Bardzik,
  • Zbigniew Bieleń,
  • Marek Chrobak,
  • Zbigniew Gierlicki,
  • Michał Iżowski,
  • Jan Krępulec,
  • Kazimierz Krupianik,
  • Tadeusz Kwiatkowski,
  • Maciej Mermer,
  • Florian Rymarowicz,
  • Wojciech Sokołowski,
  • Bolesław Suwała,
  • Wiesław Szałankiewicz,
  • Tadeusz Szul.

 

Przewodniczącym Rady Gminy został Maciej Mermer, a jego zastępcą – Tadeusz Kwiatkowski.

 

Jesienią 2006 r. wygasła kadencja Bronisława Żółkiewicza, dotychczasowego Wójta Gminy Besko. W czasie wyborów nowym wójtem został Mariusz Bałaban, pełniący dotychczas funkcję zastępcy wójta. Sekretarzem gminy został Kazimierz Wolański, a skarbnikiem – Joanna Burczyk. Funkcję kierownika GOPS-u nadal pełni Bożena Kandefer.

 

Oto skład poszczególnych komisji gminy:

  1. Komisja Handlu, Budżetu i Finansów:
  • Krystyna Bardzik (przewodnicząca),
  • Tadeusz Kwiatkowski,
  • Zbigniew Gierlicki.
  1. Komisja Komisja Prawa i Porządku Publicznego:
  • Kazimierz Krupianik (przewodniczący),
  • Wiesław Banaś,
  • Marek Chrobak.
  1. Komisja Rolnictwa, Leśnictwa, Budownictwa i Gospodarki Komunalnej:
  • Michał Iżowski (przewodniczący),
  • Bolesław Suwała,
  • Wiesław Szałankiewicz.
  1. Komisja Oświaty, Kultury, Zdrowia i Opieki Społecznej:
  • Wojciech Sokołowski (przewodniczący),
  • Florian Rymarowicz,
  • Michał Iżowski.
  1. Komisja Rewizyjna:
  • Jan Krępulec (przewodniczący),
  • Zbigniew Bieleń,
  • Tadeusz Szul.

 

Rada Gminy Besko, wraz z innymi instytucjami, mieści się już w nowym, pięknym i funkcjonalnym budynku przy ul. Podkarpackiej 5, tel. (0-13) 467 30 61.

 

W lutym 2007 r. społeczności wiejskie wybrały po raz kolejny swoich sołtysów; zostali nimi:

  • Kazimierz Krupianik (Besko),
  • Józef Ćwiąkała (Mymoń),
  • Bolesław Gurgacz (Poręby).

 

 

VI kadencja Rady Gminy Besko (2010-2014)

 

Późną jesienią, 21 listopada 2010 r. odbyły się wybory samorządowe – szóste już w niepodległej Polsce. Do Rady Gminy Besko weszło 15 radnych, z których tylko niewielka cześć to nowi członkowie. Oto pełny skład nowej rady:

  • Zbigniew Bieleń,
  • Zbigniew Gierlicki,
  • Michał Iżowski,
  • Albin Kapłon,
  • Jan Krępulec,
  • Maciej Mermer,
  • Florian Rymarowicz,
  • Marcin Semenowicz,
  • Wojciech Sokołowski,
  • Jan Szałankiewicz,
  • Jan Szmyd,
  • Marek Szul,
  • Tadeusz Szul,
  • Władysław Szyndler,
  • Ryszard Zajączkowski.

 

Przewodniczącym rady został, jak poprzednio, Maciej Mermer, zaś jego zastępcą – Wojciech Sokołowski.

Wójtem gminy został wybrany na kolejną kadencję Mariusz Bałaban, uzyskując 94% poparcia (to czwarty wynik wyborczy w Polsce!). Funkcję sekretarza gminy nadal pełni Kazimierz Wolański, a skarbnika – Joanna Burczyk.

 

Zgodnie z Uchwałami Rady Gminy Besko, podjętymi na sesji 2 grudnia 2010 r. oraz 29 grudnia 2010 r., wybrano następujące składy stałych komisji rady:

 

  1. Komisja Handlu, Budżetu i Finansów:
  • Ryszard Zajączkowski (przewodniczący),
  • Zbigniew Gierlicki,
  • Michał Iżowski.
  1. Komisja Prawa i Porządku Publicznego:
  • Zbigniew Bieleń (przewodniczący),
  • Jan Szmyd,
  • Władysław Szyndler.
  1. Komisja Rolnictwa, Leśnictwa, Budownictwa i Gospodarki Komunalnej:
  • Michał Iżowski (przewodniczący),
  • Jan Szałankiewicz,
  • Albin Kapłon.
  1. Komisja Oświaty, Kultury, Zdrowia i Opieki Społecznej:
  • Wojciech Sokołowski (przewodniczący),
  • Florian Rymarowicz,
  • Marcin Semenowicz.
  1. Komisja Rewizyjna:
  • Jan Krępulec (przewodniczący),
  • Tadeusz Szul,
  • Marek Szul.

 

Niestety, wskutek bardzo dużego rozdrobnienia głosów i przesadnie dużej ilości kandydatów, z terenu gminy nie został nikt wybrany do rady powiatowej w Sanoku. A szkoda, bo wiele jest spraw (np. stan dróg powiatowych), które czekają na decyzję drugiego szczebla władzy samorządowej.

 

Zespół Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Besku obecnie tworzą: Bożena Kandefer (kierownik GOPS-u), Elżbieta Szajner (księgowa), Anna Szałankiewicz (samodzielny referent ds. świadczeń rodzinnych), Anna Białas (starszy pracownik socjalny), Małgorzata Powroźnik (starszy pracownik socjalny) i Anna Bieleń-Folcik (pracownik socjalny). Urząd przyjmuje interesantów od poniedziałku do piątku w godz. 7.30 do 15.30.

 

13 lutego 2011 r. odbyły się kolejne wybory do rad sołeckich i na stanowisko sołtysa; sołtysami poszczególnych wsi zostali:

  • Bolesław Marszałek (Besko),
  • Józef Ćwiąkała (Mymoń),
  • Urszula Przybyła (Poręby).

 

Wszystkie organy samorządu lokalnego – wójt gminy, sekretarz i skarbnik gminy, nowa rada gminy z jej przewodniczącym, nowi sołtysi wsi i nowe rady sołeckie oraz pracujące w budynku administracyjnym instytucje – wchodzą w rok 2011, dwudziesty, jubileuszowy rok istnienia Gminy Besko.

 

 

VII kadencja Rady Gminy Besko (2014-2017)

 

Jesienią, 6 listopada, 2014 r. odbyły się w Polsce kolejne, siódme już wybory samorządowe, których cechą charakterystyczną był olbrzymi bałagan związany z elektronicznym liczeniem głosów przez Państwową Komisję Wyborczą. Dopiero po tygodniu PKW podała wyniki, dosyć kontrowersyjne, z uwagi na sondaże przedwyborcze.

Do Rady Gminy Besko weszło 15 radnych. Oto pełny skład nowej rady:

  • Bury Maciej (lat 42)
  • Gierlicki Zbigniew (lat 52)
  • Iżowski Michał (lat 36)
  • Jaślar Tomasz (lat 25)
  • Józefczyk Wojciech (lat 49)
  • Kapłon Albin (lat 67)
  • Kielar Szymon (lat 28)
  • Mermer Maciej (lat 44)
  • Semenowicz Marcin (lat 37)
  • Sokołowski Wojciech (lat 44)
  • Szałankiewicz Edyta (lat 39)
  • Szałankiewicz Jan (lat 54)
  • Szmyd Jan (lat 67)
  • Szul Marek (lat 55)
  • Szyndler Władysław (lat 55)

 

1 grudnia 2014 r. o godz. 17.00 w Sali Narad Urzędu Gminy w Besku odbyła się Inauguracyjna Sesja Rady Gminy Besko, w trakcie której nowo wybrani radni otrzymali od Adama Białasa, Przewodniczącego Gminnej Komisji Wyborczej zaświadczenia o wyborze na radnego gminy. Po wręczeniu zaświadczeń zgodnie z obowiązującą procedurą Radni VII kadencji Rady Gminy Besko złożyli uroczyste ślubowanie.

Zgodnie z Uchwałami Rady Gminy Besko, wybrano następujące składy stałych komisji rady gminy:

  1. Komisja Handlu, Budżetu i Finansów:
  • Edyta Szałankiewicz (przewodnicząca),
  • Zbigniew Gierlicki,
  • Tomasz Jaślar.
  1. Komisja Prawa i Porządku Publicznego:
  • Władysław Szyndler (przewodniczący),
  • Wojciech Sokołowski,
  • Marcin Semenowicz.
  1. Komisja Rolnictwa, Leśnictwa, Budownictwa i Gospodarki Komunalnej:
  • Michał Iżowski (przewodniczący),
  • Albin Kapłon,
  • Jan Szałankiewicz.
  1. Komisja Oświaty, Kultury, Zdrowia i Opieki Społecznej:
  • Wojciech Sokołowski (przewodniczący),
  • Wojciech Józefczyk,
  • Szymon Kielar.
  1. Komisja Rewizyjna:
  • Marek Szul (przewodniczący),
  • Jan Szmyd,
  • Maciej Bury.

 

Przewodniczącym rady został (jak poprzednio) Maciej Mermer, zaś jego zastępcą – Marcin Semenowicz.

Wójtem gminy został wybrany na kolejną kadencję Mariusz Bałaban, uzyskując 80,65% głosów. Funkcję sekretarza gminy nadal pełni Kazimierz Wolański, a skarbnika – Joanna Burczyk.

Po wyborze składów Komisji Stałych Rady Przewodniczący Gminnej Komisji Wyborczej wręczył zaświadczenie o wyborze na stanowisko Wójta Gminy Besko Wójtowi Mariuszowi Bałabanowi. Następnie Wójt przed Radą Gminy złożył uroczyste ślubowanie.

 

Udało się także wprowadzić swego delegata rady powiatowej w Sanoku – jest nim Jan Jaślar, prezes OSP w Besku.

 

 

[1] Występuje w dokumencie gminnym, podpisując się pod prośbą mieszkańców Poręb, dot. zezwolenia na wydawanie w Porębach tzw. paszportów dla bydła i nierogacizny (zakaz związany był z panującą wtedy zarazą wśród zwierząt). Na podst. dokumentów udostępnionych przez Urszulę i Mariusza Przybyłów.

[2] Dz. U. z 1972 r. nr 49, poz. 312 – Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych.

[3] Dz. U. z 1975 r. nr 16, poz. 91 – Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych.

[4] Dz. U. z 1991 r. nr 2, 16, poz. 91 (7 stycznia 1991 r.).

[5] To dane na rok 2010, czyli już po wszystkich administracyjnych zmianach.

[6] Sam Bronisław Żółkiewicz podaje w swoich wspomnieniach datę 1 maja 1992 r. (Ciupka Jan, Z dziejów sportu w Besku w latach 1948-2008. Besko 2008, s. 132.).

[7] Dane odnoszące się do lat 1991-2006 oparto na książce Zygmunta Wolańskiego, opisującego pierwsze 15 lat gminy Besko (Wolański Zygmunt, W naszej Gminie Besko przez dziesięć lat… i następne pięć lat. Besko 2006.), bez szczegółowych odniesień przypisowych.