II. 7. III Rzeczpospolita – Gmina Besko (od 1991)

Rozporządzenie Rady Ministrów z 22 grudnia 1990 r., ogłoszone w Dzienniku Ustaw nr 2 z dnia 7 stycznia 1991 r., głosi:

W województwie krośnieńskim tworzy się Gminę Besko z siedzibą władz w Besku, w skład Gminy Besko wchodzą obszary wsi Besko, Besko-Poręby, Mymoń z Gminy Zarszyn. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 2 kwietnia 1991.[1]

 

Upór i powszechna wola mieszkańców Beska doprowadziły do powstania odrębnej gminy, jednej z najmniejszych w kraju. 17 marca 1991 r. przeprowadzono uzupełniające wybory do przyszłej Rady Gminy w Besku. Do już powołanych radnych, tak zasłużonych w powstaniu nowej gminy, dołączyło jedenaścioro nowych. Pierwszym przewodniczącym Rady Gminy Besko został Jan Florko; delegatem na sejmik samorządowy w Krośnie wybrano Stanisława Kornasiewicza.

26 maja 1991 r. w świetlicy Domu Strażaka w Besku odbyło się uroczyste otwarcie pierwszej sesji Rady Gminy, w którym uczestniczyli także zaproszeni goście: m. in. Wiesław Pilawski (pełnomocnik rządu do spraw samorządowych), Wojciech Malinowski (przewodniczący wojewódzkiego Sejmiku Samorządowego w Krośnie), Jan Rajchel (burmistrz Rymanowa) i Ryszard Rejkowicz (wójt Gminy Zarszyn).

 

Pierwszym wójtem został Józef Rybicki; wybrano siedmioosobowy skład zarządu i pięć stałych komisji:

  • komisję handlu, budżetu i finansów;
  • komisję rolnictwa i leśnictwa;
  • komisję oświaty, kultury fizycznej, zdrowia i opieki społecznej;
  • komisję budownictwa i gospodarki komunalnej;
  • komisję rewizyjną, prawa i porządku publicznego,

 

Skarbnikiem gminy została Anna Szałankiewicz, sekretarzem – Stanisław Kornasiewicz, kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego – Maria Iżowska, a kierownikiem Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej – Maria Ratajczak. Od 1 stycznia 1993 r. do dzisiaj funkcję kierownika beskiego GOPS-u pełni Bożena Kandefer.

Siedzibą rady gminy i wójta gminy został budynek dawnej plebani unickiej, koło wzgórza Cerkiew. Obecnie, po wybudowaniu nowego, obszernego budynku, Rada Gminy w Besku wraz z filią Podkarpackiego Banku Spółdzielczego, pocztą, GOPS-em i posterunkiem policji przeniosły się do nowej siedziby.

 

Pierwszym problemem, z którym miały się zmierzyć władze nowej gminy, to brak dobrej wody pitnej w Besku. Ekspertyza naukowa Instytutu Kształtowania Ochrony Środowiska krakowskiej AGH dowiodła, iż związki azotu znajdują się w większości studni na terenie wsi. Główną przyczyną zanieczyszczeń jest zwarta zabudowa Beska, zły stan techniczno-sanitarny urządzeń gospodarczych (doły ustępowe, szamba), co powoduje przedostawanie się cieków do warstw wodonośnych na terenie wsi.

Zawarto porozumienie pomiędzy sąsiadującymi z Beskiem gminami: Brzozów, Haczów i Zarszyn, co pozwoliło wybudować magistralę wodociągową z Sieniawy do Brzozowa, obejmującą swym zasięgiem teren gminy Besko. Projekt wykonania sieci wodociągowej i kanalizacji na terenie wsi Besko i Mymoń zlecono Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Handlowemu „Resko” sp. z o.o. w Rzeszowie. Pracę wykonawczą powierzono Przedsiębiorstwu Robót Inżynieryjnych sp. z o.o. w Rzeszowie (RPRI ). Do 1994 r. wykonano główny rurociąg instalacji wodnej na odcinku Sieniawa-Besko o długości 3400 m. W pierwszych dniach maja 1992 r. rozpoczęto wykonywanie kanalizacji sanitarnej wraz z przepompowniami ścieków oraz sieci wodociągowych. Do końca kadencji wykonano 15 km sieci kanalizacyjnej. Fundusz na ten cel został zebrany z darowizn; zaciągnięto także długoterminową pożyczką w Wojewódzkim Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krośnie (w kwocie 6 mld starych zł) oraz w Narodowym Funduszu Ochrony Środowiska w Warszawie (8 mld starych zł).

 

W 1992 r. wybrano nowego wójta, którym został Bronisław Żółkiewicz (pełnił swą funkcję od 22 kwietnia 1992 r.[2] do jesieni 2006 r.).

 

Dla mieszkańców Mymonia bardzo ważnym wydarzeniem była podjęta w grudniu 1992 r. uchwała o nabyciu działki o pow. 1,9 ha z przeznaczeniem na cmentarz komunalny. Do tej pory mymonianie musieli odprowadzać swoich zmarłych na dosyć odległy cmentarz parafialny w Besku.

 

W 1993 w niezbyt dobrym lokalowo miejscu (sutereny szkoły podstawowej klas I-III) zostaje utworzona tak potrzebna w Besku apteka, której właścicielem jest Małgorzata Wijaszka. Obecnie mieści się koło ośrodka zdrowia, w pięknym, stylowym budynku.

 

Zmodernizowano także Dom Ludowy w Besku. Przed wojną drewniany, dziś murowany i obszerniejszy. Przez kilka lat (do 1995 r.) mieściło się w nim kino, po przeprowadzeniu niezbędnych prac remontowych spełnia podobną funkcję jak wcześniej. Odbywają się w nim różne zebrania i uroczystości oraz wesela. Od 2004 r. dzieci i młodzież ze szkoły podstawowej i gimnazjum spożywają w jego części posiłki refundowane przez gminę. Tu także odbywają się różne szkolne uroczystości (dyskoteki szkolne, spektakle teatralne, półmetek gimnazjalny, gimbal, zakończenie roku szkolnego).

Po wielu latach na początku lat 90. wreszcie oddano do użytku szkolnego budynek nauczania początkowego (klas 0 oraz I-III), zw. także budynkiem przedszkola, gdyż takie miało być jego pierwotne przeznaczenie. Dzięki temu osiem oddziałów mogło odciążyć lokalowo szkołę. W tym roku też oddano do użytkowania Dom Nauczyciela w Besku.

Dodatkowo wymieniono pokrycie na budynku szkoły podstawowej. Wykonano równocześnie tzw. stan zerowy pod przyszły segment tzw. „nowej szkoły” (ob. budynek gimnazjum), zmieniając równocześnie jego przeznaczenie z segmentu administracyjno-żywieniowego na dydaktyczny.

 

Fatalny stan dróg w gminie wymagał szybkich działań. W pierwszej kadencji jeszcze nie ma na tyle środków, by zająć się wszystkim, poprawiono jedynie najbardziej dziurawe nawierzchnie oraz wykonano nasypy i zatoki przy dwóch przystankach autobusowych w przysiółku Wola (ob. ul. Podkarpacka). Na odcinku 2,5 km utwardzono drogę powiatową Besko – Wzdów, na którą wywieziono ponad 1000 m3 żwiru (w granicach gminy jest położony asfalt). Rada gminy udzieliła także pomocy przy budowie nowego murowanego kościoła (zakup blachy dachowej i okien).

W 1993 r. powstaje przy ul. Bieszczadzkiej – z inicjatywy Józefa Ćwiąkały i Zbigniewa Stapińskiego – Zakład Produkcyjno-Usługowo-Handlowy „Besko-Met” w Besku, specjalizująca się w produkcji konstrukcji i aparatury elektrycznej (odłączników, konstrukcji stacji transformatorowych, słupów oświetlenia parkowego i ulicznego) oraz przeglądów rejestracyjnych samochodów. Zatrudnia ok. 20 osób. Przez blisko 20 lat działalności wyrobiła sobie dobra markę i zdobyła stałych odbiorców z terenu całej Polski.

 

W maju 1994 r. rozpoczęto budowę Domu Strażaka w Mymoniu, instytucji bardzo potrzebnej tej miejscowości. Budynek zaczął pełnić swoją funkcję na pocz. XXI w.

 

Druga kadencja Rady Gminny rozpoczęła się 19 czerwca 1994 r. Rada Gminny składała się z 18 członków, na przewodniczącego wybrano Zygmunta Wolańskiego, a delegatem do Sejmiku Samorządowego w Krośnie został ponownie Stanisław Kornasiewicz. Członkami zarządu zostali: Wiesław Mermer, Wojciech Schmidt, Leon Szałankiewicz i Zygmunt Wolański.

 

Palącą sprawą była telefonizacją gminy. Do końca lat 80. w Besku, Mymoniu i Porębach tylko nieliczni prywatni abonenci mieli swoje telefony. W grudniu 1992 r. w przetargu wybrano Przedsiębiorstwo Usług Teletechnicznych i Elektrycznych „TELEGET” sp. z o.o. z pobliskich Pustyn, które bardzo szybko wykonało 247 nowych połączeń abonamentowych. Ta ilość ciągle była niewystarczająca, toteż 4 lipca 1994 r. rada gminy zawarła umowę z Telekomunikacją Polską S.A. Zakładem Telekomunikacji w Krośnie na wykonanie z materiałów własnych sieci telefonicznej w gminie. Po ukończeniu tego zlecenia pojawiło się ponad 300 dalszych abonentów w Besku i 40 w Mymoniu.

 

Od początku powstania gminy trwała gorąca dyskusja na temat wizerunku herbu. 19 maja 1994 r. rada zaakceptowała wstępny projekt herbu gminy Besko (na tarczy o błękitnym tle wyeksponowane trzy elementy: złotą podkowę, jako symbol kowalstwa, sylwetkę bociana oraz stylizowany przełom Wisłoka). Po przedstawieniu go Polskiemu Towarzystwu Heraldycznemu okazało się, że nie może być przyjęty jako herb, gdyż nie spełnia, niestety, wymogów sztuki heraldycznej.

16 maja 1996 r. podjęto uchwałę o ustanowieniu znaków gminy, czyli herbu, sztandaru, chorągwi, pieczęci. Spośród trzech wzorów tarczy herbu, zaproponowanego przez Polskie Towarzystwo Heraldyczne, wybrano wzór przedstawiający tzw. krzyż celtycki, nawiązujący do dawnej pieczęci parafialnej.

W tym samym dniu (16 maja) rada podjęła uchwałę o utworzeniu Zakładu Gospodarki Komunalnej w Besku (38-524 Besko, ul. Starowiejska 99), który zaczął funkcjonować od 1 lipca 1996 r. Oficjalny odbiór oczyszczalni ścieków nastąpił 26 lipca 1996 r.; jej kierownictwo powierzono Mariuszowi Bałabanowi, mającemu do swej dyspozycji sześcioosobową załogę. Dzięki tej inwestycji w ciągu roku oczyszczane jest kilkadziesiąt tysięcy metrów sześciennych ścieków, a woda w Wisłoku jest już czysta. Jednocześnie zostały zlikwidowane tzw. „szamba” przydomowe, które zatruwały glebę oraz podziemne i naziemne cieki wodne. Oczyszczalnia nadal jednak potrzebowała modernizacji, którą przeprowadzono w latach 2009-2010.

 

Rada gminy już wcześniej zadeklarowała pomoc przy budowie kościoła – wykonano sieć wodno‑kanalizacyjną a ziemią i żwirem wyrównano teren wokół kościoła, pokryto część kosztów zakupu marmuru na posadzkę. Tynki wewnętrzne wykonali w ramach prac zleconych przez gminę bezrobotni murarze.

14 września 1996 r. – w święto Podwyższenia Krzyża Świętego, dzień odpustowy, mieszkańcy gminy Besko witali u siebie ks. abpa Józefa Michalika, Metropolitę Przemyskiego, który odwiedził gminę z okazji jubileuszu 400-lecia parafii, by zarazem dokonać konsekracji nowego kościoła. Po trzynastu latach ciężkiej wytężonej pracy oraz dzięki ludzkiej ofiarności beszczanie cieszą oczy dużym, strzelistym kościołem.

Korzystając z pobytu przemyskiego metropolity, bescy radni proszą go o poświęcenie insygniów gminy. W tym dniu również odbyła się promocja książki monograficznej Benedykta Gajewskiego Besko. Wieś nad Wisłokiem.[3]

 

Występujące duże spadki napięcia w sieci energetycznej Mymonia i związane z tym kłopoty z różnymi urządzeniami elektrycznymi oraz liczne skargi do rady gminy spowodowały przygotowaniu stosownej dokumentacji, po czym 30 lipca 1996 r. odbył się przetarg w celu restrukturyzacji całej sieci energetycznej w Mymoniu. Najkorzystniejsze warunki przedstawiło Przedsiębiorstwo Budownictwa Energetycznego w Rzeszowie, które wygrało przetarg, wykonując to zadanie. Zainstalowano także oświetlenie na głównych ulicach Mymonia i Poręb.

Równocześnie trwały prace przy ogrodzeniu nowo powstałego cmentarza w Mymoniu, którego końcowy odbiór odbył się 22 sierpnia 1996 r.

 

We wrześniu 1996 roku odbyły się wybory do Izb Rolniczych. Delegatem z Gminy Besko został Jan Jaślar, który doskonale orientował się w zawiłościach bieżącej polityki rolnej.

 

10 czerwca 1997 r. Krosno gościło największego z Polaków – Ojca Świętego Jana Pawła II. Dzień wcześniej papież Polak odwiedził Duklę. Już 9 czerwca wieczorem krośnieńskie lotnisko gromadziło mnóstwo ludzi, w tym także bardzo wielu beszczan, na specjalnym nabożeństwie prowadzonym przez młodych. Następnego dnia Ojciec św. kanonizuje bł. Jana z Dukli, koronuje rzeźbę Matki Bożej Bolesnej z pobliskiego Haczowa oraz poświęca krośnieński kościół pw. św. Piotra i św. Jana z Dukli. We mszy św. wzięło udział ok. pół miliona wiernych, także spoza naszej wschodniej i południowej granicy. W czasie uroczystości Ojcu św. przygrywa aż 40 grup orkiestrowych (ok. 1300 muzyków), m. in. liczna orkiestra beskiej OSP. 29 czerwca na Placu Piłsudskiego w Warszawie odbył się wspólny koncert aż 50 orkiestr ochotniczych straży pożarnych (ok. 1500 muzyków, w tym strażacy z Beska), co było próbą pobicia rekordu Guinnessa.

 

Od lat międzywojennych w Besku utrwaliła się piękna tradycja święta plonów – dożynki. Także po wojnie, choć w zmienionych warunkach politycznych, obchodzono to święto; ale dopiero w warunkach samorządowej samodzielności gminy przybrało ono charakter prawdziwego gminnego święta w tradycyjnej, rolniczo-religijnej oprawie, wchodząc na stałe do kanonu imprez gminnych. Takie też były dożynki gminne, które odbyły się 24 sierpnia 1997 r., gromadząc liczne rzesze mieszkańców gminy i okolicy. Obok lokalnych licznych atrakcji (m. in. występu słynnej orkiestry strażackiej), odbył się również występ znanego satyryka Bogdana Smolenia, który gościł na zaproszenie Władysława Wrony, kandydata na posła do sejmu RP z ramienia PSL.[4]

 

W 1997 r. dla beskiej szkoły nastąpił wielki dzień – oddanie do użytku dużego kompleksu dydaktycznego (dzisiaj jest w nim gimnazjum), połączonego ze „stara szkołą”. Uroczystość przekazania nowego, funkcjonalnego obiektu miała miejsce 13 października 1997 r.

 

W związku z dużą ilością domów w gminie i kłopotów związanych z postępującą numeracją domów, na sesji gminnej 25 listopada 1997 r. postanowiono wprowadzić w gminie system ulic, z przyporządkowanymi im nazwami, co ułatwiłoby identyfikację mieszkańców.[5] W 1998 r. przystąpiono do szerokich konsultacji społecznych, po czym przyjęto zasadę, aby nazwy były bezosobowe, związane z roślinnością, ukształtowaniem powierzchni lub ogólną historią wsi i gminy.[6] Po przeprowadzeniu przetargu i wyborze najkorzystniejszego oferenta (wybrano Henryka Churzępę), przystąpiono do wykonania tzw. operatu ulic, czyli nadania im nazw wg określonych kryteriów; 22 maja 1998 r. rada gminy przyjęła uchwałę o ulicach w Gminie Besko: 52 w Besku, 8 w Mymoniu i 2 w Porębach.

Dodatkowo w ramach poprawy stanu dróg na terenie gminy położono nawierzchnię asfaltową na drodze Besko – Poręby. Także wtedy nowy wygląd uzyskała kładka linowa nad Wisłokiem.

 

11 października 1998 r. weszło w życie rozporządzenie o reformie administracyjnej kraju i tworzeniu się nowych struktur samorządowych szczebla powiatowego i wojewódzkiego. Ten proces tworzenia nowej mapy administracyjnej kraju nie miał jednak wpływu na tempo prac urzędu gminy. Mieszkańcy gminy Besko już wcześniej podjęli decyzję, że – będąc związani od wieków z Sanokiem i będąc w ziemi sanockiej – deklarują przystąpienie do tej jednostki administracyjnej.

 

Także od 11 października 1998 r. rozpoczęła działalność nowa rada gminy, składająca się z 18 osób, jej przewodniczącym został ponownie Zygmunt Wolański, na wójta ponownie wybrano Bronisława Żółkiewicza, który dodatkowo został radnym powiatu. Zastępca wójta został Jan Florko.

 

W Besku rada gminy rozpoczęła swą trzecią kadencję.

 

10 stycznia 1999 r. wybrano sołtysów i rady sołeckie – sołtysami zostali: Roman Czech (Besko), Józef Kielar (Mymoń) i Edward Zubik (Poręby). Po rezygnacji sołtysów z Mymonia i Poręb, odbyły się dodatkowe wybory, w wyniku których wybrano: w Mymoniu – Bogusława Suwałę, a w Porębach – Józefa Lanera.

 

24 marca 1999 r. przeprowadzono przetarg na wykonanie chodnika wzdłuż drogi głównej (o długości 376 m i szerokości 1,5 m), który wygrał Rejon Budowy Dróg i Mostów w Krośnie. Chodnik, wykonany z eleganckiej kostki brukowej, wybudowany wzdłuż drogi krajowej o dużym natężeniu ruchu pojazdów, zwiększył bezpieczeństwo pieszych idących przez most do przystanków autobusowych i rozlicznych punktów usługowych.

Kolejny przetarg (28 kwietnia 1999 r.) dotyczył wykonania oświetlenia ulicznego przy ul. Podkarpackiej i ul. Bieszczadzkiej. Jego budowę wykonało Przedsiębiorstwo Produkcyjno‑Usługowo‑Handlowe „Łajsce”, a koszty zostały całkowicie sfinansowane przez Urząd Wojewódzki w Rzeszowie. Uzupełnieniem oświetlenia zajął się dwa lata później Zakład Wykonawstwa Sieci Elektrycznych w Rzeszowie, stawiając przy drodze głównej 27 słupów oświetleniowych z lampami sodowymi. W tym samym czasie nastąpiło również rozpoczęcie remontu drogi powiatowej, prowadzącej w kierunku wsi Mymoń

 

Podjęte przez rząd Jerzego Buzka reformy państwowe przewidywały także reformę systemu oświatowego – po sześcioletniej szkole podstawowej uczniowie mieli uczęszczać do trzyletniego gimnazjum, a następnie do trzyletniego liceum, czteroletniego technikum lub dwuletniej szkoły zawodowej. Rada Gminy w Besku postanowiła powołać w gminie gimnazjum i przeznaczyć nań nowy, oddany 2 lata wcześniej do użytku segment dydaktyczny. Nowym dyrektorem Gimnazjum w Besku – które rozpoczęło pracę 1 września 1999 r. – został Stanisław Pilecki, zaś dyrektorem szkoły podstawowej – Janusz Tworzydło z zastępcą Bronisławą Schmidt. Wcześniej, 25 lutego 1999 r., rada gminy podjęła także uchwałę w sprawie przekształcenia Szkoły Podstawowej w Mymoniu w filię Szkoły Podstawowej w Besku.

Gmina Besko przystąpiła także do Stowarzyszenia Samorządów Terytorialnych Województwa Podkarpackiego w celu wspierania idei samorządu terytorialnego, ochrony wspólnych interesów poszczególnych gmin oraz budowania integralności województwa podkarpackiego. Gminę Besko w Stowarzyszeniu reprezentował wójt, Bronisław Żółkiewicz.

 

Na sesji rady gminny 27 kwietnia 2000 r. podjęto decyzję o utworzeniu Samodzielnego Publicznego Zakładu Podstawowej Opieki Zdrowotnej w Besku (SPZPOZ), powołując radę społeczną SPZPOZ w osobach Bronisława Żółkiewicza, Zofii Bocoń, Michała Suwały, Aleksandra Futymy i Beaty Płatek. W skład beskiego ośrodka zdrowia weszły: poradnia ogólna, poradnia stomatologiczna, poradnia dla dzieci, poradnia „K”, gabinet zabiegowy i EKG oraz punkt szczepień. Pierwszym kierownikiem SPZPOZ został dr Krzysztof Such, później dr Arkadiusz Brzęcki, stomatolog. Obecnie funkcję kierownika SPZPOZ w Besku pełni Katarzyna Mermer; zastępcą od spraw medycznych jest dr Agata Stapińska-Marszałek.

Obecnie beski ośrodek znacznie rozszerzył swoją ofertę – działa w nim laboratorium analityczne i duża ilość specjalistycznych poradni, których mogłoby pozazdrościć niejedno małe miasto: poradnia podstawowej opieki zdrowotnej (lekarskiej, pielęgniarskiej, położniczej), higieny szkolnej, ginekologiczna, neurologiczna, wad postawy, medycyny sportowej, okulistyczna, otolaryngologiczna, preluksacyjna i endokrynologiczna; jest gabinet pielęgniarki środowiskowo-rodzinnej i położnej środowiskowo-rodzinnej. Przy ul. Kolejowej mieści się Zakład Rehabilitacji Leczniczej w Besku.

W 2008 r. w Ośrodku Zdrowia w Besku wykonano staraniem władz gminy konieczną nadbudówkę oraz zainstalowano windę; inwestycję sfinansowano w 65% ze środków PFRON.

W roku 2000 zapadła decyzja o budowie na miejscu dawnego boiska sportowego pełnowymiarowej hali sportowej, dołączonej do nowego budynku szkolnego. Wraz z nią miał powstać łącznik, w którym miałyby być dwie sale dydaktyczne oraz małe pomieszczenie świetlicowe.

Rok później budynek szkoły podstawowej poddano gruntownemu remontowi, polegającemu na wymianie okien, ociepleniu ścian i położeniu nowej żółtej elewacji. Remont wykonało Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe „ZEGPOL” w Starachowicach.

W roku 2002 nową zieloną elewację na budynku gimnazjum wykonała firma Usługi Budowlane – Edward Kijowski z Beska.

Równolegle prowadzono prace przy budowie hali gimnastycznej (w 2002 r. musiano na ten cel zaciągnąć długoterminowy kredyt preferencyjny w Banku Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych S.A. w Zamościu), Domu Strażaka w Mymoniu, kanalizacji sanitarnej i chodnika wzdłuż drogi krajowej; wykonano także oświetlenie uliczne na ul. Nadrzecznej.

 

Również w 2000 r. słowacka wieś Brekov (Prešowský kraj), leżąca na płd.-wch. od Humennego, zaproponowała gminie Besko współpracę; 15 marca 2001 roku Rada Gminy w Besku przychylnie ustosunkowała się do tego przedsięwzięcia.

 

26 maja 2001 r. w sali Domu Ludowego w Besku odbyła się uroczysta sesja rady gminy, podsumowująca dziesięciolecie powstania Gminy Besko. Wśród zaproszonych gości był Zygmunt Błaż, były wojewoda krośnieński, Wojciech Malinowski, przewodniczący sejmiku samorządowego byłego województwa krośnieńskiego oraz przedstawiciele sąsiednich gmin i miast. Na ręce przewodniczącego rady gminy Zygmunta Wolańskiego wpłynęły specjalne podziękowania i gratulacje, m. in. od Wojewody Podkarpackiego w Rzeszowie, Starostwa Powiatowego i Rady Powiatu Sanockiego oraz sąsiedniej Gminy Zarszyn. Opisem tej dekady jest książka autorstwa byłego przewodniczącego rady gminy, Zygmunta Wolańskiego Nasza gmina Besko – X-lecie gminy (2001 r.) i jej kontynuacja: W naszej gminie Besko przez dziesięć lat… i następne pięć lat (2006 r.).

 

W roku 2002 Gmina Besko została nominowana do III edycji ogólnopolskiego konkursu ekologicznego Przyjaźni Środowisku, którego inicjatorem jest Centrum Wspierania Inicjatyw Pozarządowych – Stowarzyszenie „Europa – Nasz Dom” pod Honorowym Patronatem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. 23 stycznia 2002 r. przewodniczący rady Zygmunt Wolański oraz wójt Beska Bronisław Żółkiewicz odebrali w Warszawie certyfikat i statuetkę – honorowe symbole za zajęcie trzeciego miejsca w Polsce, a pierwszego – i zarazem jedynego – w województwie podkarpackim. To zaszczytne wyróżnienie uwieńczyło wieloletnie proekologiczne działania, mające na celu poprawę czystości środowiska gminy (opisał to Marian Struś w artykule w „Nowinach” – 12 lutego 2002 r.).

12 kwietnia 2002 r. odbył się przetarg na budowę kanalizacji w kierunku Poręb, będący czwartym etapem realizacji tej tak potrzebnej inwestycji. Cztery dni później, 16 kwietnia 2002 r., odbył się kolejny przetarg, dotyczący budowy chodnika przy ul. Bieszczadzkiej. Wygrało go Przedsiębiorstwo Budowy Dróg i Mostów Sp. z o.o. w Krośnie, które w terminie i fachowo wykonało powierzone sobie zadanie. Także w tym roku Rejon Budowy Dróg i Mostów sp. z o.o. Krosno dokonał całościowego remontu ruchliwej ul. Starowiejskiej.

 

15 maja 2002 r. został przeprowadzony konkurs na Dyrektora Gimnazjum w Besku. Został nim ponownie pan Stanisław Pilecki, pozytywnie zaopiniowany przez Podkarpackiego Kuratora Oświaty w Rzeszowie.

 

27 października 2002 r. odbyły się kolejne wybory samorządowe. Mieszkańcy wybierali piętnastu radnych do rady gminy oraz – po raz pierwszy w wyborach bezpośrednich – wójta gminy. Wójtem gminy po raz kolejny został Bronisław Żółkiewicz, a przewodniczącym rady – Zygmunt Wolański.

 

Rozpoczęła się czwarta kadencja rady gminy. Gmina uporała się z najważniejszymi zadaniami budowlano-inwestycyjnymi, toteż praca rady przebiegała już znacznie spokojniej.

 

W lutym 2003 r. odbyły się wybory sołtysów i rad sołeckich. Podobnie jak poprzednio sołtysami zostali: Roman Czech (Besko), Bogusław Suwała (Mymoń) i Józef Laner (Poręby)

 

15 kwietnia 2003 r. zmarł Józef Rybicki, pierwszy wójt Gminy Besko, człowiek pełen energii, który bardzo dużo zrobił dla powstania tej nowej jednostki administracyjnej. Jego nagła śmierć była dla wszystkich zaskoczeniem.

 

1 września 2003 r. oddano do użytku pełnowymiarową salę gimnastyczną; była to jedna z najdroższych inwestycji gminnych w ostatnim czasie. Hala tętni życiem, nie tylko w godzinach pracy szkoły, ale także późnym popołudniem i wieczorem, gdy na swoje rozgrywki przychodzą starsi mieszkańcy.

Ogólny koszt budowy wyniósł 3 mln 300 tys. zł, z czego udział budżetu gminy wyniósł 78%, wkład MENiS – 17%, zaś udział Wojewody Podkarpackiego – 5%. Środki finansowe włożone w budowę hali zmniejszyły jednocześnie tempo innych inwestycji, jak remont dróg gminnych, dokończenie sieci wodociągowej w Besku czy też dokończenie jej budowy w Mymoniu i Porębach.

 

W 2003 r. na stanowisko zastępcy wójta został powołany Mariusz Bałaban, dotychczasowy kierownik Zakładu Gospodarki Komunalnej w Besku, przejmując część obowiązków wójta Bronisława Żółkiewicza. Od 1 grudnia 2007 r. do dzisiaj funkcję kierownika gminnej oczyszczalni pełni Błażej Ziemiański.

 

Nowy rok inwestycyjny rozpoczął się 21 stycznia 2004 r. w sali posiedzeń Urzędu Gminy przetargiem na wykonanie trzech zadań remontowych – modernizacji ul. Słonecznej, dalszego ciągu ul. Błonie i ul. Górskiej. Przetarg wygrało i całą inwestycję wykonało Przedsiębiorstwo Robót Drogowych i Mostów Sp. z o.o. w Sanoku.

 

W roku tym podjęto także decyzję o połączeniu szkoły podstawowej i gimnazjum w jeden Zespół Szkół w Besku. Dyrektorem całego Zespołu został Stanisław Pilecki, zaś jego zastępcą – Arkadiusz Nycz.

 

W 2004 r. odbył się I Gminny Przegląd Młodych Talentów, skupiający dzieci i młodzież uzdolnioną plastycznie, muzycznie, literacko, aktorsko…; licznie zgromadzeni w Domu Ludowym w Besku widzowie mogli podziwiać artystyczne talenty uczniów. Drugi taki przegląd odbył się niemal w przeddzień świąt bożonarodzeniowych, 18 grudnia 2005 r. Młodzi artyści ze szkoły podstawowej i gimnazjum zaprezentowali naprawdę wysoki poziom. Zwycięzcom w poszczególnych tematach rozdano nagrody książkowe. Miłą niespodzianką był występ zespołu tanecznego „Flamenco” z Sanoka. Później przeglądy młodych talentów odbywają się już w sposób nieregularny.

 

Rok 2004 zakończył też budowę wodociągu, który objął prawo- i lewobrzeżną część Beska. Marzenie wielu zostało wreszcie – po kilkunastu latach wytężonej pracy i dużym nakładzie środków – zrealizowane. Wiele gospodarstw domowych otrzymało czystą wodę z Jeziora Beskiego, uniezależniając się od studni zatrutych związkami azotowymi.

 

Rada gminy ustosunkowała się także do pisma starosty sanockiego w sprawie ewentualnego przyjęcia przez Gminę Besko dróg powiatowych: Besko – Wzdów (jej część to ul. Starowiejska), Besko – Haczów (jej część z kolei, to ul. Kolejowa) oraz Besko – Milcza (czyli w części ul. Hrabeńska) do wspólnego utrzymania. Była to kusząca propozycja, ale przy założeniu, że gmina przejmie zarazem fundusze na ich wspólne utrzymanie, na co jednak starostwo się nie zgodziło, zaś koszty konserwacji tych dróg przekroczyłby budżet tak małej gminy, jaką jest Besko. Postanowiono tylko, w miarę napływu funduszy, przeprowadzić gruntowny remont nawierzchni do granic zabudowań, co też w ciągu najbliższych lat zostało wykonane.

 

W Zespole Szkół w Besku, oprócz codziennej pracy dydaktyczno-wychowawczej, podejmowane są różnego rodzaju inicjatywy związane z szerzeniem kultury i pielęgnowaniem jej spuścizny. Szkole podstawowej jeszcze w poprzednich latach udało się nawiązać współpracę ze słowacką szkołą w Koškovcach (na północ od Humennego), a także zorganizować w Besku 10-dniowy pobyt dzieci z Ukrainy. Aktywną współpracę międzynarodową zapoczątkowało również Gimnazjum w Besku, współpracując od 2004 r. ze szkołą w Leek (Holandia), w Sninie (Słowacja) i w Cerekvicach n. Loučnou (Czechy). Przedstawiciele tych szkół (nauczyciele i uczniowie) kilka razy gościli w beskim gimnazjum.

 

W 2005 r. rada gminy zgodziła się na propozycję Starostwa Powiatowego w Sanoku, dotyczącą wspólnego finansowaniu budowy chodnika przy drodze powiatowej Besko – Milcza, w obrębie zabudowań. Rada wyraziła zgodę na bieżące dofinansowanie 50% kosztów wykonania dokumentacji technicznej, natomiast w roku 2006 postanowiono zabezpieczyć w budżecie środki na częściowe pokrycie kosztów budowy chodnika. W roku tym powzięto także decyzję o przebudowie kilku ulic: Długiej, Nadrzecznej, Poprzecznej i Morelowej oraz oświetlenia ul. Kościelnej, które było gotowe już 1 listopada.

 

Likwidacja w 1989 r. Kombinatu Rolno-Przemysłowego „Igloopol” wraz z wydzierżawieniem majątku powstałej wtedy spółce akcyjnej, spowodowały w Besku upadek wielkiego przedsiębiorstwa, posiadającego własne budynki, pracowników, majątek ruchomy, zwierzęta hodowlane i setki hektarów ziemi. Przez pewien czas usiłowano jeszcze uprawiać ziemię i produkować, ale w końcu na polach pozostały tylko charakterystyczne zabudowania byłego „Igloopolu” i niedokończona budowa bloku mieszkalnego dla pracowników.

Nowy czas nastał, gdy na terenie byłego przedsiębiorstwa powstała firma „Sirio-Pol”, duże gospodarstwo rolne, wyspecjalizowane w produkcji kukurydzy. Jej właścicielem jest Włoch Luciano Brugiaffredo. Spółka posiada w Besku 200 ha ziemi na własność oraz 200 ha dzierżawy (ponadto 400 ha w Leżajsku na własność i 900 ha dzierżawy łąk i pastwisk w Moszczańcu). Są to zarówno pola orne, jak też pastwiska i łąki. Działalność spółki nastawiona jest głównie na uprawę kukurydzy oraz hodowlę bydła rasy piemontes (IT) (800 sztuk) – sztuki dorosłe przeznaczone są na rynek krajowy, zaś cielęta eksportuje się do Włoch (w 2010 r. eksportowano 450 sztuk, sprzedaż w kraju wyniosła 250 sztuk bydła). Zbierana późną jesienią kukurydza przeznaczana jest głównie na własny użytek, a jej nadwyżka sprzedawana na rynku krajowym.[7]

 

Dotychczasowy budynek Urzędu Gminy w Besku, zajmujący dawną plebanię greckokatolicką, musiał, zwłaszcza dla obcych, wydawać się więcej niż skromny; toteż rada gminy podjęła długo przez wielu oczekiwaną decyzję o budowie nowego budynku administracyjnego gminy. 4 listopada 2005 r. odbył się przetarg na wykonanie tej ważnej dla wszystkich inwestycji, którą wygrał Zakład Usługowo-Handlowy „Elektrobud” z Golcowej. Duży, funkcjonalny gmach miał stanąć koło starego budynku gminy, na placu od wschodniej strony wzgórza cerkiewnego. Prace budowlane rozpoczęto wiosną 2006 r. i dzięki sprzyjającej pogodzie prowadzone były bez przerwy, nawet w okresie zimowym; pod koniec roku (czyli po 8 miesiącach budowy), zaawansowanie prac wynosiło ponad 50%. W jesieni 2007 r. zakończono prace przy elewacji budynku, zaś w zimie prowadzono prace wykończeniowe wewnątrz budynku. W końcu roku całkowicie wykończono pomieszczenia dla posterunku policji.

3 lipca 2008 r. przecięciem wstęgi przez Mariusza Bałabana – nowego Wójta Gminy Besko, Lesława Wojtasa – prezesa banku PBS, Stanisława Zająca – senatora RP (tragicznie zmarłego 10 kwietnia 2010 r. w katastrofie smoleńskiej) oraz insp. Jana Zająca – zastępcę Podkarpackiego Komendanta Wojewódzkiego Policji uroczyście otwarto nowy budynek Urzędu Gminy w Besku, w którym mieści się również Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, filia Podkarpackiego Banku Spółdzielczego, poczta oraz Posterunek Policji. Obecny na otwarciu nowego urzędu proboszcz parafii w Besku, ks. Andrzej Gil odprawił krótką modlitwę oraz poświęcił budynek. Uroczystości towarzyszyła również Orkiestra Dęta OSP Besko pod batutą kapelmistrza Macieja Kandefera. W uroczystości wzięli udział burmistrzowie i wójtowie sąsiednich gmin, byli i obecni pracownicy urzędu gminy, przedsiębiorcy i inwestorzy. Po uroczystym otwarciu nowego budynku radni gminy oraz wszyscy zaproszeni goście udali się do nowej sali konferencyjnej, gdzie odbyła się uroczysta sesja Rady Gminy Besko. Podczas sesji tytułem: „Zasłużony dla Gminy Besko” uhonorowani zostali: Bronisław Żółkiewicz (dotychczasowy wójt), Zygmunt Wolański (wieloletni przewodniczący rady gminy) oraz Anna Szałankiewicz (skarbnik gminy), Po zakończonej sesji goście zostali oprowadzeni po nowym budynku. Koszt budowy wyniósł nieco ponad półtora miliona zł.

 

16 września 2006 r. na wzgórze cerkiewne przybyło ponad trzystu ludzi – beszczan oraz dawnych przesiedleńców, ich dzieci i wnuki. Po raz pierwszy tak uroczyście te dwie grupy ludności, tak bliskie sobie wyznaniowo i historycznie, spotkały się, by – przezwyciężając historyczne uprzedzenia – wspólnie modlić się o jedność i pamięć. Sześciometrowy krzyż poświęcili dwaj księża – ks. Włodzimierz Korkuma z Sambora na Ukrainie i ks. Andrzej Gil – proboszcz parafii w Besku. Następnie na wzgórzu cerkiewnym odbyła się msza w dwóch językach – polskim i ukraińskim. Inicjatorem uporządkowania cerkwiska było Stowarzyszenie Beszczan[8], które powstało w Samborze, ale wszystkie prace porządkowe przeprowadziły władze gminy Besko, zatrudniając pracowników robót publicznych, finansowanych przez Powiatowy Urząd Pracy. Obszar cerkwiska splantowano i wyłożono kostką brukową; pośrodku stanął duży, kilkumetrowy krzyż.

Niedawno cerkiewne wzgórze ozdobiła duża figura Matki Bożej z Lourdes, nawiązująca do wezwania nieistniejącej cerkwi (pw. Narodzenia Bogarodzicy). Począwszy od roku 2006 co roku na wzgórzu współcześni mieszkańcy Beska spotykają się z Ukraińcami, którzy opuścili Besko w 1945 r. oraz ich potomkami.

 

W jesieni 2006 r. zakończył swą czternastoletnią służbę na stanowisku wójta Bronisław Żółkiewicz, człowiek niezwykle przedsiębiorczy i umiejący walczyć o potrzeby gminy, sprawnie i rzetelnie realizujący zadania zlecone przez radę gminy, twardo trzymając w ręku gospodarkę budżetową. Besko zawdzięcza mu wiele inwestycji. To za jego kadencji Besko stało się gminą przyjazną środowisku.

W wyniku wyborów, nowym wójtem gminy Besko został Mariusz Bałaban, dotychczasowy zastępca wójta. Zmienia się skład władz gminy: sekretarzem zostaje Kazimierz Wolański, a skarbnikiem Joanna Burczyk. Na przewodniczącego rady gminy zostaje wybrany Maciej Mermer.

Funkcję kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Besku nadal pełni Bożena Kandefer. W 2007 r. beski GOPS, realizując projekt Uczeń na wsi, całkowicie finansowany ze środków zewnętrznych, wspierał edukację dzieci niepełnosprawnych z gminy Besko.

 

W grudniu 2007 r. mieszkańcy wybierają swoje władze lokalne: nowym sołtysem Beska zostaje Kazimierz Krupianik, w Mymoniu – Józef Ćwiąkała, zaś w Porębach – Bolesław Gurgacz.

 

Druga połowa dekady to sukcesywna naprawa dróg gminnych. W 2006 r. przeprowadzono kolejny remont dróg gminnych, kładąc nawierzchnię bitumiczna na kilku ulicach: Przytorze, Łąkowej, Orzechowej, Wiśniowej, Owocowej, Wiosennej oraz w części ul. Przelotowej (od ul. Hrabeńskiej do ul. Poprzecznej). Równocześnie wyremontowano kolejną część drogi powiatowej Besko – Wzdów (19356/2060R), czyli ul. Starowiejską – od ul. Kościelnej do końca zabudowań; remont ten współfinansowało Starostwo Powiatowe w Sanoku, przydzielając na to sumę 30 tys. zł. Na ul. Łąkowej, Podgórskiej oraz wszystkich ulicach przylegających do ul. Hrabeńskiej założono oświetlenie uliczne. W tymże roku, przy finansowym wsparciu z budżetu powiatowego, wykonano 600 m2 chodników przy ul. Hrabeńskiej i ul. Kolejowej oraz przy drodze głównej.

W 2007 r. wykonano nawierzchnię bitumiczną na pozostałych drogach gminnych: ul. Zapowiedzkiej, Wolskiej, Ogrodowej, Nadwisłocze, Olzy oraz ul. Cichej. Ponadto remontowi poddano wszystkie ulice nieposiadające nawierzchni asfaltowej oraz część dróg polnych. Dobudowano także kolejne odcinki chodników przy drogach powiatowych: części ul. Kolejowej i ul. Hrabeńskiej oraz przy drodze krajowej przed domem handlowym.

W roku 2008 zakończono dużą inwestycję, jaką był remont ul. Hrabeńskiej, obejmującej odwodnienie i położenie nowej nawierzchni na odcinku 1200 m. Łączny koszt wyniósł nieco ponad pół miliona zł z dofinansowaniem 150 tys. zł od Starostwa Powiatowego w Sanoku. Także na ul. Zamczyska dokonano ważnej inwestycji, „przesuwając” ją od niebezpiecznego osuwiska; musiano w tym celu wykupić grunt i rozebrać stojący tam budynek gospodarczy.

Przez cały rok 2008 trwały prace modernizacyjne, porządkowe i remontowe, zlecone i wykonane przez Urząd Gminy w Besku, m. in. wykonano parkingi z kostki brukowej przed Domem Ludowymi w Besku i Domem Strażaka w Mymoniu, wybudowano – korzystając z pomocy Rejonu Dróg Krajowych w Krośnie – chodnik przy drodze głównej (od sklepu „Centrum” do stacji paliw), położono asfalt i odgrodzono plac przed remizą OSP w Besku.

Rok 2009 w dalszym ciągu obejmował różne inwestycje drogowe, w tym położenie nawierzchni na ul. Zielonej, Lipowej, Nadrzecznej, Sadowej, Krótkiej i Jaśminowej. Poza tym jednak, w ramach przeciwdziałaniu podtopieniom, wykonano odwodnienie i nawierzchnię asfaltową na ul. Tarninowej, Południowej, Bukowej i Polnej. W ramach Wieloletniego Programu Przebudowy Dróg Lokalnych położono także nawierzchnię na ul. Podgórskiej (koszt – 162 tys. zł został w połowie sfinansowany ze środków tegoż programu).

Inwestycje drogowe objęły rok 2010 – nową nawierzchnię asfaltową otrzymało dziewięć ulic – w Besku: Agrestowa, Kalinowa, Leśna, Jesionowa, Klonowa, Brzozowa, Świerkowa i Skałki, zaś w Mymoniu – ul. Zamczyska. Wykonano też nawierzchnię asfaltową na tzw. „powodziówkach”, czyli drogach zakwalifikowanych do remontu w ramach usuwania skutków powodzi (ul. Olzy w Mymoniu oraz ul. Wolska w Besku). Koszt remontu wyniósł nieco ponad 100 tys. zł, z czego jednak ok. 80% zostało dofinansowane z MSWiA. Położono także asfalt na drodze i parkingu przy ośrodku zdrowia oraz ukończono układanie chodnika na ul. Hrabeńskiej (564 m2). Także na parkingu przed Domem Ludowym w Porębach położono kostkę brukową (100 m2).

20 maja 2010 r. Zarząd Województwa Podkarpackiego ocenił złożone projekty przebudowy dróg, wybierając do dofinansowania 93 projekty (42 – drogi powiatowe, 51 – drogi gminne) w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2007-2013. Wśród nich ( i to na wysokim, 8. miejscu) znalazł się projekt złożony przez Gminę Besko: Przebudowa dróg gminnych w miejscowościach Besko i Mymoń w Gminie Besko. Łączna długość przebudowy dróg gminnych wynosi 4,147 km. Dzięki temu dofinansowaniu do końca 2010 r. już wszystkie drogi gminne wyasfaltowano i oznakowano (ostatnio ulice: Przelotową, Ogrodową, Nową, Cegielnianą, Dworską, Osiedlową, Za Grodziskiem i Olzy); przy niektórych powstały chodniki. Koszt całego projektu wyniesie nieco ponad 1 mln 300 tys zł., z czego dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego osiągnie 70% kosztów (czyli ok. 900 tys. zł), zaś pozostałe środki finansowe pochodzić będą z budżetu gminnego. Celem przebudowy dróg w gminie jest zwiększenie – w ramach europejskiej polityki transportowej – dostępności komunikacyjnych powiązań miejscowości gminy Besko, poprzez dostosowanie istniejącego układu komunikacyjnego do potrzeb użytkowników. Służy temu poprawa jakości infrastruktury drogowej, bezpieczeństwa ruchu drogowego, a tym samym zwiększenie atrakcyjności inwestycyjnej i turystycznej ziemi beskiej.

Od połowy października 2010 r. do prac drogowych przystąpiło Sanockie Przedsiębiorstwo Robót Drogowych, realizując ostatni już etap asfaltowania dróg gminnych: przeprowadzono roboty ziemne, budowę chodnika dla pieszych przy ul. Olzy w Mymoniu i położono na niej masę asfaltową. W następnych dniach prace prowadzono na kolejnych drogach. Inwestycja ta jest, oczywiście, finansowana ze środków RPO.

 

Lata 2006-2010 to przede wszystkim kolejny generalny remont szkoły. Drewniany strop nad salą gimnastyczną w szkole podstawowej, podtrzymujący dwie sale na piętrze, wymagał nie tyle remontu, ile całkowitej przebudowy. Dzięki środkom z Urzędu Marszałkowskiego w Rzeszowie na wakacjach 2006 r. przeprowadzono tę konieczną operację, przeprowadzając równocześnie generalny remont pomieszczeń od strony zachodniej. Był to początek prac związanych z całkowitą wymianą drewnianych stropów w budynku szkoły podstawowej oraz renowacją wnętrza.

Ponadto w tym samym roku w Zespole Szkół w Besku wykonane zostało miasteczko ruchu drogowego (zaprojektowane przez Zbigniewa Szałankiewicza), na którym dzieci i młodzież praktycznie poznają zasady poruszania się po drogach publicznych. Od tej pory na miasteczku przeprowadza się eliminacje ruchu drogowego (w tym także powiatowe).

W 2007 r. odchodzi na emeryturę Stanisław Pilecki, długoletni dyrektor najpierw szkoły podstawowej, potem beskiego gimnazjum, wreszcie Zespołu Szkół w Besku, człowiek niezwykle zasłużony dla rozwoju beskiej oświaty w ostatnim dwudziestoleciu, a zarazem jeden z tych radnych, dzięki którym powstała Gmina Besko. Nowym dyrektorem Zespołu Szkół w Besku zostaje Arkadiusz Nycz, zaś jego zastępcą – Jadwiga Mermer.

W czerwcu 2008 r. oddano również do użytku boisko o sztucznej, tartanowej nawierzchni, znajdujące się po stronie gimnazjum. Obiekt, budowany od 2006 r., w ramach programu Boiska Wielofunkcyjne, kosztował ponad 250 tys. zł, z czego połowę sfinansowało Ministerstwo Sportu. Boisko ma wymiary 22 x 44 m.

Rozpoczętą przez poprzedniego dyrektora szkoły wymianę drewnianych stropów kontynuuje dyr. Nycz – w roku 2009 zostają wymienione wszystkie stropy w głównym budynku szkoły podstawowej wraz z przebudową klatki schodowej (firma „Elektrobud”), zaś na przełomie lat 2010 i 2011 – w skrzydle północnym (niegdyś, do końca lat 80., zlokalizowane były tu mieszkania nauczycielskie, obecnie mieści się tutaj pokój nauczycielski, biblioteka, świetlica i dwie sale lekcyjne). Tu także wymieniono stropy i całość instalacji oraz przebudowano klatkę schodową; wnętrza otynkowano, pomalowano i położono wykładziny z PCV.

W związku z tym ostatnim etapem inwestycji, Urząd Gminy w Besku zgłosił do Ministerstwa Skarbu wniosek o udzielenie pomocy w tym zadaniu; został on pozytywnie rozpatrzony i zaakceptowany. Dzięki temu pozyskano pomoc finansową w wysokości 225 tys. zł, co zarazem stanowiło połowę kosztów wszystkich prac. Ponieważ przyznana kwota powinna być wykorzystana i rozliczona do końca grudnia 2010 r., został ogłoszony kolejny przetarg na cały pozostały zakres prac, które muszą być wykonane do końca 2010 r. Wszystkie prace budowlane (przebudowę stropów i klatki schodowej) przeprowadziła firma „Later” z Rymanowa. W czasie przebudowy dyrekcja szkoły tak zorganizowała naukę, by nie trzeba było prowadzić jej na dwie zmiany.

Wraz z wymianą stropów, nastąpiła zmiana wizualnego wystroju szkoły, w której nikt nie rozpoznałby wnętrz sprzed półwiecza. Tak duży zakres prac remontowych można było zrealizować tylko dzięki pomocy finansowej Gminy Besko, która była inwestorem całości przedsięwzięcia.

Beska szkoła udziela się także środowisku. Właściwie żadna większa impreza o charakterze rekreacyjnym nie może się odbyć bez dzieci ze szkoły podstawowej i młodzieży z gimnazjum: przegląd talentów, występy zespołów dziecięcych i młodzieżowych, młodzieżowa orkiestra strażacka, chór prowadzony przez Jadwigę Mermer,[9] wreszcie kapitalne występy gimnazjalnych grup kabaretowych – monologi Ewy Wojtasik, „Dziewczyn z PGR-u” (Małgorzata Nycz, Natalia Pelczar, Maria Szmyd i Anna Saczewska) czy kabaretu „Ba-Ba” (Beata Banaś, Mariola Bartkowska, Rafał Bartkowski).

 

Od 2007 r. Gmina Besko współuczestniczy w realizacji dwóch międzynarodowych projektów:

  • Program operacyjny współpracy transgranicznej Rzeczpospolita Polska – Republika Słowacka 2007-2013, którego zasadniczym celem – w ramach współpracy polsko-słowackiej – jest trwały rozwój obszaru przygranicznego; jest on finansowany przez Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR) oraz współfinansowany przez partnerów i uczestników krajowych.
  • Przebudowa i modernizacja gminnej oczyszczalni ścieków w Besku, już w 2007 r. złożony do dofinansowania z Mechanizmu Europejskiego Obszaru Gospodarczego. To najważniejszy z punktu widzenia mieszkańca gminy projekt ekologiczny, umożliwi odbiór i oczyszczanie ścieków z terenu całej gminy Besko. Jego wykonawcą jest Przedsiębiorstwo Wdrożeniowo-Wykonawcze „ELTECH” sp. z o.o. w Dębicy. 1 czerwca 2009 r. rozpoczęły się pierwsze prace ziemne przy projekcie. W szybkim tempie wybudowano reaktor biologiczny oraz budynek techniczny z wyposażeniem. Ponadto przebudowano zewnętrzną sieć wodociągową i elektryczną, zmodernizowano istniejącą pompownię ścieków oraz wykonano niezbędne prace przy drogach i chodnikach na terenie oczyszczalni ścieków. Całość przedsięwzięcia wyceniono na ok. 1 milion euro (czyli 3 mln 800 tys. złotych, z czego 85% to bezzwrotna pomoc z Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego). Budowę zakończono w grudniu 2010 r. Realizacja tego projektu pozwoli na kompleksowe odprowadzanie i oczyszczanie ścieków w gminie Besko, spełniając tym samym wymogi dyrektywy unijnej oraz prawodawstwa polskiego; przyczyni się również do znaczącej poprawy jakości wody w Wisłoku.

W 2010 r. Gmina Besko wraz z Gminą Sanok opracowały projekt: Informatyczne wsparcie realizacji zadań publicznych przez gminy Sanok i Besko. Został on pozytywnie oceniony i zakwalifikowany do dofinansowania. Na łączną sumę, wynoszącą 735 tys. zł, gminie Besko przypadnie 232 tys. zł.

 

W 2006 r. dokończono budowę kanalizacji w południowej części Mymonia, podłączając do kanalizacji zbiorczej wszystkie budynki zlokalizowane w najbliższym sąsiedztwie zalewu. W 2007 r. dobudowano w Mymoniu kolejne odcinki sieci wodociągowej, ponadto wykonano kanalizację sanitarną przy ul. Tarninowej.

W końcu 2010 r. gmina Besko jest już w całości objęta siecią wodociągowa i kanalizacyjną. W 2009 r. wykonano dobudowę odcinka kanalizacji wraz z przepompownią ścieków w przysiółku Zapowiedź, co pozwoliło na przyłączenie do kanalizacji trzech ostatnich budynków, do tej pory będących poza zasięgiem sieci. W 2010 r. dołączono także pozostające dotąd poza siecią kanalizacyjną domy w Porębach i Mymoniu. W dalszym ciągu jednak trwa opracowywanie dokumentacji na kolejne odcinki sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, obejmującej obecnie zasiedlane domy.

Za 48 tys. zł zakupiono profesjonalne wysokociśnieniowe urządzenie do czyszczenia kanałów kanalizacyjnych i przekazano do ZGK. W czerwcu 2010 r. powoli kończą się prace budowlane, prowadzony jest montaż urządzeń i całej technologii oczyszczalni. Od września nowa oczyszczalnia w całości już przyjmuje dopływające ścieki, uzyskując pozytywne opinie Państwowej Inspekcji Pracy, Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, SANEPID-u i straży pożarnej. Stara oczyszczalnia została całkowicie wyłączona z eksploatacji.

 

Obecnie prawie 100% ludności gminy posiada przyłączenie wodociągowe i kanalizacyjne. Na podstawie tabeli można zobaczyć skalę wzrostową sieci kanalizacyjnej w gminie w ciągu ostatniej dekady (2001-2010):[10]

 

Wyszczególnienie Jedn. miary 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010
Długość czynnej sieci kanalizacyjnej km 49 59,8 59,8 60,1 60,2 60,7 57,8 61,2 61,5 61,5
Długość czynnej sieci kanalizacyjnej, stanowiącej własność gminy km 49 59,8 59,8 60,1 60,2 60,7 57,8 61,2 61,5 61,5
Długość czynnej sieci kanalizacyjnej, stanowiącej własność gminy, eksploatowanej przez jednostki gospodarki komunalnej km 49 59,8 59,8 60,1 60,2 60,7 57,8 61,2 61,5 61,5
Połączenia prowadzące do budynków mieszkalnych i zbiorowego zamieszkania szt. 710 728 754 822 874 886 914 929 940 957
Mieszkania w budynkach mieszkalnych, nowo dołączonych do sieci kanalizacyjnej miesz. 20 18 26 68 52 12 28 15 11 17
Ścieki odprowadzane dam3 68,4 63,3 64,8 68,6 73,8 76,1 77,6 80,7 83,3 85,6
Ludność korzystająca z sieci kanalizacyjnej osoba - 3183 3201 3270 3319 3342 3410 3420 3430 3450
Długość czynnej sieci rozdzielczej wodociągowej km 22,9 22,9 24,1 27,3 35,2 35,2 36,6 36,6 36,6 44,2
Długość połączeń wodociągowych prowadzonych do budynków i innych obiektów km 12,7 12,7 12,8 14,8 17,8 17,9 18,1 18,3 18,4 19,4
Połączenia wodociągowe prowadzące do budynków mieszkalnych i zbiorowego zamieszkania szt. 536 536 546 614 780 785 815 838 850 892
Mieszkania w budynkach mieszkalnych, nowo dołączonych do sieci wodociągowej miesz. - 0 10 68 66 5 30 23 12 42
Zakup hurtowy wody dam3 68,8 50,2 52,9 53,8 54,8 62,5 71,2 83,1 87,8 104,5
Sprzedaż hurtowa wody dam3 54,2 34,8 36,0 38,3 46,7 52,9 57,8 62,4 66,3 68,5

 

Lata 2008-2010 to wzmożone prace remontowe przy stadionie LKS „Przełom” Besko, który poddano całkowitej modernizacji.

20 września 2009 r. na stadionie LKS „Przełom” zagrali i zaśpiewali bracia Golcowie – Paweł i Łukasz. Koncert rozpoczął się występem zespołu z Krosna „Stan Skupienia”. Później wystąpili już główni goście, zaczynając, oczywiście, od kultowego „Ścierniska”. Potem już były inne piosenki, znane doskonale nie tylko fanom. Po koncercie bracia Golcowie i członkowie zespołu chwalili publiczność za spontaniczność, entuzjazm i… za kulturę.

Organizatorem koncertu był Paweł Szczerbiński, właściciel Agencji Artystycznej „Arena” z Dębicy, który pokrył koszty występu. Gmina Besko jedynie miała zapewnić ochronę i bezpieczeństwo wszystkim uczestnikom imprezy, co z kolei wzięli na siebie sponsorzy (Zarząd i Rada Podkarpackiego Banku Spółdzielczego, Polska Grupa Energetyczna – Energia Odnawialna oraz Firma „Eltech” z Dębicy). Obowiązek kierowania ruchem wzięli na siebie strażacy z OSP Besko i OSP Mymoń, zaś Koło Gospodyń Wiejskich przygotowało posiłek i obiad.

W 2010 r. całkowicie zostały przebudowane stadionowe budynki oraz trybuny; w miesiącach wakacyjnych zostały wykonane prace niwelacyjne i renowacyjne na płycie stadionu. Wykonano także dach na budynku hotelowym oraz oświetlono płytę boiska, a przed nowym wejściem do hali położono chodnik. Trybuny znów zyskały nowe siedzenia PCV, a cały stadion ponownie ogrodzono.

30 października rozpoczęto odbiór wszystkich prac budowlanych prowadzonych na stadionie LKS „Przełom”. W umownym terminie zakończono całość prac objętych projektem; zrezygnowano tylko – z uwagi na niekorzystne warunki atmosferyczne – z siania trawy na murawie boiska, co nastąpi w roku 2011. Wtedy też zostaną zamocowane bramki i boksy dla zawodników.

 

11 stycznia 2008 r. w Besku powstało Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania „Dorzecze Wisłoka”, zarejestrowane 31 marca 2008 r. Skupia w sobie gminy Besko, Zarszyn, Rymanów i Bukowsko. Przewodniczącym jest Andrzej Betlej z Zarszyna, zaś wiceprzewodniczącymi Mariusz Bałaban z Beska i Piotr Błażejowski z Bukowska. Wśród członków indywidualnych jest wiele osób z gminy Besko, m. in. Maciej Mermer, Marta Suwała, Ryszard Zajączkowski, Adam i Michał Iżowscy, Wojciech Sokołowski, Danuta Szałankiewicz i in. Jego głównym zadaniem jest realizacja przyjętej Lokalnej Strategii Rozwoju, mającej na celu wielozadaniowe działanie na rzecz rozwoju obszarów wiejskich.

 

W 2010 r. – w ramach środków zabezpieczonych w budżecie – w starym domu ludowym w Besku wszystkie drewniane okna wymieniono na okna z PCV. Z tych samych środków zostało wykonane nowe ogrodzenie panelowe wokół placu zabaw przy Domu Nauczyciela.

 

Urząd Gminy w Besku prowadzi bardzo racjonalną gospodarkę budżetową. Dochody gminy w 2003 r. wyniosły prawie 6 mln zł, w 2004 – blisko 7 mln zł, w 2006 przekroczyły 8 mln zł, zaś w roku 2007 sięgnęły ok. 9 mln zł. Zadłużenie gminy pozostaje na bardzo niskim poziomie – o ile w roku 2003 sięgało ok. 660 tys. zł. (był to kolejny rok różnych inwestycji), już rok później tylko ok. 350 tys. zł, w 2005 – ok. 140 tys. zł, podobnie w roku 2007. W następnych latach jeszcze bardziej spłaszcza się różnica pomiędzy planowanymi wydatkami a kosztami ich wykonania – w 2008 r. plan inwestycyjny zakładał wydanie 9607 tys., zaś suma wykonania wyniosła tylko 9708 tys. zł. Począwszy od roku 2009 Gmina Besko ma już dodatnie saldo – w 2009 r. zaplanowano wydanie 11965 tys. zł, z czego wykonano 11883 tys. zł; jeszcze więcej w 2010 r. – plan zakładał 15012 tys. zł, a wykonanie tylko 13789 tys. zł.[11]

 

Od 1 kwietnia 2010 r. na obrzeżu parku podworskiego wznoszony jest dom kultury – Gminny Ośrodek Kultury w Besku, nawiązujący swą architekturą do stojącego tu niegdyś dworu. Dotychczasowy dom ludowy przestał już zupełnie spełniać swoje funkcje, stąd najczęściej korzysta z niego młodzież szkolna. Powstający obiekt jest częścią realizacji projektu Kultura bez granic. Budowa i modernizacja polsko-słowackich domów kultury w gminie Besko i 15 miejscowościach Mikroregionu Koškovce. Budynek jest ze wszech miar nowoczesny; na parterze mieścić się będzie sala widowiskowo-taneczna o powierzchni 300 m2 (czyli dwa razy większa niż w Domu Ludowym w Mymoniu), która pomieści 250 osób na imprezach taneczno-biesiadnych, a 400 na imprezach widowiskowych; do niej przylega scena z garderobą. Obok sali będzie nowoczesna kuchnia o powierzchni 125 m2 oraz sanitariaty. Na piętrze zlokalizowano salę konferencyjną o powierzchni 130 m2, pięć pracowni zajęciowych, bibliotekę oraz pomieszczenia biurowe i sanitariaty. Całość powierzchni użytkowej to aż 1150 m2. Koszt tej inwestycji wyniesie 1 mln 800 tys. euro, z czego 85% stanowi dofinansowanie uzyskane w ramach Programu Współpracy Transgranicznej Rzeczpospolita Polska – Republika Słowacka 2007-2013, a także ze środków Unii Europejskiej i z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Koszt budowy Domu Kultury w Besku wyniesie ponad 3 mln zł. Jesienią 2011 r. przewidziane jest oddanie budynku do eksploatacji.

 

28 września 2010 r. gmina gościła u siebie dwudziestoosobową grupę samorządowców z Autonomicznej Republiki Krymu na Ukrainie, w ramach programu „Polska Pomoc”, koordynowanym przez „Caritas” Diecezji Warszawsko-Praskiej. Goście z Krymu zapoznali się z zasadami funkcjonowania samorządów gminnych w Polsce oraz z funkcjonowaniem Urzędu Gminy W Besku, Zespołu Szkół w Besku, Zakładu Gospodarki Komunalnej, ośrodka zdrowia oraz jednostki OSP Besko w Krajowym Systemie Ratowniczo-Gaśniczym.

 

Od początku nowego tysiąclecia ludność gminy w zasadzie jest stała i wynosi 4300-4400 osób (wykazując minimalny wzrost demograficzny w granicach 1-1,5%). Bardzo widoczny jest natomiast spadek młodzieży w gimnazjum – od 222 osób w 2001 r. do zaledwie 161 w roku 2011. W ciągu dekady ilość młodzieży w wieku gimnazjalnym zmniejszyła się aż o 60 osób! Do 2020 r. przewidywany jest jednak nieznaczny spadek liczby ludności – w podanym roku ma ona wynieść ok. 4100 osób.[12]

Bardzo duży czasowy ruch migracyjny związany jest z poszukiwaniem pracy za granicą (przede wszystkim w Wielkiej Brytanii i Irlandii, w Niemczech i we Włoszech), podjęciem dalszej nauki (w ośrodkach pozaregionalnych) lub pracy (w innych miastach kraju).

 

21 listopada 2010 r. odbyły się kolejne wybory samorządowe, dające początek VI kadencji Rady Gminy Besko. Do Rady Gminy Besko weszło 15 radnych. Przewodniczącym rady nadal został Maciej Mermer, zaś jego zastępcą – Wojciech Sokołowski.

Wójtem gminy na kolejną kadencję został Mariusz Bałaban, uzyskując jeden z najwyższych w Polsce wyników poparcia (94%).

 

 

 

Gmina Besko, o czym nie każdy wie, ma swój nieoficjalny hymn, zatytułowany „Besko”, nieco rustykalny w treści, śpiewany w tempie poloneza lub mazura. Jego autorem (muzyka i słowa) jest pochodzący z Beska ks. prof. dr hab. Stanisław Ziemiański SJ, filozof i zarazem twórca ponad tysiąca pieśni i piosenek religijnych.[13]

 

 

 

 

 

 

 

 

  1. Nad Wisłoka cichą wodą, co w dal wstęga mknie niebieską,

Słynne wdziękiem i urodą leży wieś królewska Besko.

 

Ref.            Besko, Besko ukochane,

z pracowitych ludzi znane.

Choćby szukać w całym świecie,

Takiej wioski nie znajdziecie.

 

  1. Tu dziewczyny jak maliny, tu chłopaki jak dębczaki,

Goście patrzą się zazdrośnie, jak ta młodzież pięknie rośnie!

 

  1. Beska lud zapobiegliwy, z dawna, boskim tu wyrokiem,

Żyznych pól uprawia niwy, co się ścielą nad Wisłokiem.

 

  1. Tak jak Wisłok w wielkim trudzie przedarł się przez twarde skały,

Walczą w Besku dobrzy ludzie o zaszczytne ideały.

 

  1. Nad terenem cichej wioski przetoczyły się dwie wojny,

W końcu ustąpiły troski, nadszedł pracy czas spokojny.

 

  1. Kiedyś byli tu Rusnaki, żyli w zgodzie z Polakami,

Los ich zagnał w obce szlaki, dziś Polacy żyją sami.

 

  1. Wieże się kościołów wznoszą, rosną domy nad Wisłokiem,

A beszczanie Boga proszą, patrząc w przyszłość ufnym wzrokiem.

 

  1. Daj nam, Boże, czas szczęśliwy, niechaj zdrowo rosną dzieci,

Niech plon hojny dają niwy, a radosne słońce świeci!

 

 

 

Podsumowując ostatnie dwudziestolecie młodej, prężnej gminy, dumnej z faktu bycia samodzielnym podmiotowym organizmem lokalnym – trzeba koniecznie wymienić:

  • powszechną sieć wodno-kanalizacyjną w gminie;
  • telefonizację gminy;
  • nowoczesną oczyszczalnię ścieków;
  • nowy budynek urzędu gminy z siedzibą filii Podkarpackiego Banku Spółdzielczego w Sanoku, Gminnym Ośrodkiem Pomocy Społecznej w Besku, posterunkiem policji i pocztą;
  • nowy, stylowy Dom Kultury w Besku (w parku podworskim) oraz wybudowany wcześniej Dom Ludowy w Mymoniu i wyremontowany Dom Ludowy w Porębach;
  • nowy, bardzo duży kościół rzymskokatolicki oraz kościoły w Mymoniu i Porębach,
  • nowy cmentarz w Mymoniu (z alejką i parkingiem) oraz uporządkowany cmentarz wojskowy w Mymoniu;
  • rewitalizację cerkwiska w Besku i uporządkowanie cmentarza greckokatolickiego;
  • cały nowoczesny kompleks oświatowy w Besku (przedszkole, szkołę podstawową oraz gimnazjum, dużą halę sportową, nowe boisko o tartanowej nawierzchni do gry w piłkę nożną, piłkę ręczną, koszykówkę i siatkówkę oraz miasteczko ruchu drogowego z ławeczkami);
  • remont i modernizację Szkoły Podstawowej w Mymoniu;
  • ukończony dom nauczyciela, za nim mały ogródek jordanowski oraz zadaszona scena na wolnym powietrzu,
  • ośrodek zdrowia z laboratorium analitycznym i wieloma specjalistycznymi pracowniami;
  • dwie apteki: „Werbena” (ul. Błonie, obok ośrodka zdrowia) oraz „Egida” (ul. Bieszczadzka, obok sklepu „Centrum”);
  • klub młodzieżowy z Internetem;
  • bibliotekę gminną z Internetem;
  • duży, przebudowany i zmodernizowany stadion LKS „Przełom”, obok niego – dużą halę sportową i niewielki hotel;
  • remizę strażacka w Mymoniu (Dom Strażaka) i Porębach;
  • nowoczesną stację paliw (mieszczącą także restaurację i hotel „Kandefer” );
  • przebudowany zajazd „U Kowala”, z częścią restauracyjną i hotelową;
  • gospodarstwo agroturystyczne „Domy pod Kasztanami” w Mymoniu;
  • inne obiekty gastronomiczne (np. pizzeria „Pizza Kongo”);
  • zakłady przemysłowo-produkcyjne i usługowe:
  • „Besko-Met” (38-524 Besko, ul. Bieszczadzka 39),
  • PMD „Piramida” (38-524 Besko, ul. Kościelna 21),
  • Grupa Producentów Rolnych „Iżowscy” (38-524 Besko, ul. Lipowa 8),
  • PPH Hurtownia Paliw Płynnych – Kazimierz Kandefer (38-524 Besko, ul. Bieszczadzka 35),
  • Hurtownia Materiałów Budowlanych – Kazimierz Winiarski (38-524 Besko, ul. Starowiejska 2),
  • Hurtownia Materiałów Budowlanych i Usługi Transportowe – Ryszard Krępulec (38-524 Besko, ul. Hrabeńska 72),
  • Gospodarstwo Rolne „Sirio-Pol” (38-524 Besko, ul. Kościelna 21),
  • oraz inne, mniejsze zakłady usługowe;
  • mnóstwo sklepów (niektóre bardzo duże, np. „Pawilon”, „Centrum”) – najwięcej oczywiście w centrum wsi;
  • liczne placówki usługowe;
  • pokryte asfaltem drogi wiejskie i gminne;
  • chodniki z kostki brukowej;
  • nowe parkingi;
  • oświetlenie uliczne;
  • nowe przystanki

 

Długo można by wymieniać lokalne instytucje i stowarzyszenia kulturalno-sportowe i opiekuńczo-dydaktyczne, m. in.:

  • Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Beskiej, powstałe w 2013 r., skupiające ludzi zakochanych w historii, kulturze i tradycji tej ziemi;
  • Stowarzyszenie Kobiet Gminy Besko „Beskowianki” (zrzeszające członkinie dawnych Kół Gospodyń Wiejskich);
  • Ochotniczą Straż Pożarną w Besku, Mymoniu i Porębach oraz słynną strażacką orkiestrę dętą, w której kształci się wielu bardzo młodych mieszkańców gminy (w tym dzieci);
  • Ludowy Klub Sportowy „Przełom” Besko;
  • Stowarzyszenie Promocji Kultury „Wspólnota”, promujące kulturę chrześcijańską (zorganizowało m. in. występ Kabaretu Moralnego Niepokoju i koncerty muzyki chrześcijańskiej, zapraszając zespół „Mate.O”, „TGD” czy „Arkę Noego”);
  • Redakcję lokalnego czasopisma „Nasze Besko. Przełomowe wieści”, ukazującego się od 2012 r., skupiającą przede wszystkim pełnych zapału i inicjatyw młodych ludzi (ale także i starszych, z dużym doświadczeniem kulturowym);
  • Dzienne Centrum Aktywności na Rzecz Osób Upośledzonych Umysłowo w Besku, który z wielkim poświęceniem prowadzi Jolanta Czaplińska-Kornasiewicz;
  • Gminną Bibliotekę Publiczną w Besku;
  • świetlice młodzieżowe w Besku, Mymoniu i Porębach;
  • Uczniowski Klub Sportowy działający w Zespole Szkół w Besku;
  • wspaniałą scholę i chór (którymi opiekuje się animatorka Jadwiga Mermer);
  • pozycje książkowe i artykuły – swoiste besciana[14], których, niestety, jeszcze jest mało (Stanisława Banka, Jana Ciupki, Czesławy Czaplińskiej, Adama Fastnachta, Benedykta Gajewskiego, Leszka Gajewskiego, Janusza Koniecznego, Piotra Kotowicza, Jacka Leszczyńskiego, ks. Jana Mikosza, Bolesława Marszałka, Lesława Myczkowskiego, Beaty Płatek, Andrzeja Potockiego, Jana Stapińskiego, Daniela Szałankiewicza, Zygmunta Wolańskiego, Lidii Zielonki i in.); na szczęście coraz więcej absolwentów za tematy swoich prac magisterskich obiera sobie różne aspekty gminy Besko – historyczne, kulturowe, krajoznawcze i socjologiczne;
  • projekty edukacyjne: szkolne i gminne;
  • samorodną artystyczną twórczość rzeźbiarską i artystyczną (m. in. Edward Bacz, Henryk Puchalik).

 

W ramach cyklicznych imprez w Gminie Besko organizuje się następujące widowiska, uroczystości, imprezy i przeglądy:

  • Dni Beska (czerwiec);
  • dożynki gminne (sierpień);
  • Gminny Przegląd Młodych Talentów (październik, listopad);
  • środowiskowy Dzień Dziecka (czerwiec);
  • Zakończenie Lata w Besku (sierpień);
  • święta narodowe (15 sierpnia, 3 maja i 11 listopada);
  • „Bal-Muz” organizowany przez działające w gminie zespoły muzyczne (jesień);
  • spotkanie opłatkowe dla osób starszych i niepełnosprawnych (grudzień);
  • imprezy cykliczne organizowane przez Zespół Szkół Besku oraz inne organizacje i stowarzyszenia (cały rok).

 

W nową dekadę 2011-2020 wszystkie działające w gminie Besko instytucje, organizacje i stowarzyszenia wchodzą z wieloma ciekawymi projektami i zadaniami, ufając w swe siły i potencjał tworzących je ludzi.

 

Zakończył się rok 2010. Rok 2011 – dwudziesty rok istnienia młodej gminy Besko – rozpoczęły wybory na stanowisko sołtysa i członków do rad sołeckich. 13 lutego 2011 r. nowym sołtysem w Besku zostaje Bolesław Marszałek, w Mymoniu – Józef Ćwiąkała, zaś w Porębach – Urszula Przybyła.

 

9 marca 2011 r. zmarł Stanisław Kornasiewicz, długoletni sekretarz gminy Besko, delegat na sejmik samorządowy, działacz społeczny i sportowy, strażak OSP w Besku i członek beskiej strażackiej orkiestry dętej, człowiek, który wraz z innymi przyczynił się do utworzenia gminy Besko.

Tak to życie splata się ze śmiercią, a odchodzące pokolenie przekazuje w ręce następców swe zamierzenia, plany i marzenia…

 

 

Oto tysiąc lat historii Beska i złączonych z nią nie tylko historycznymi więzami dwóch innych wsi: Mymonia i Poręb, które – choć dużo młodsze – współtworzą z nią jeden gminny organizm.

 

Jaki będzie kolejny rok i następna dekada? Jakie będzie następne tysiąc lat?…[15]

[1] Wolański Zygmunt, op. cit., s. 19. Z kronikarskiej konieczności ten ostatni podrozdział ma bardziej faktograficzny charakter i układ aniżeli poprzednie, bardziej narracyjne. Mimo iż należy do rozdziału „Ludzie i dzieła. Historia gminy”, rozgrywa się wszak na naszych oczach…

[2] W swoich wspomnieniach dot. sportu Bronisław Żółkiewicz podaje datę 1 maja 1992 r. (Ciupka Jan, Z dziejów sportu w Besku w latach 1948-2008. Besko 2008, s. 132.).

[3] Dzieło Benedykta Gajewskiego, wielokrotnie przywoływane tu i cytowane, to pierwsza książkowa monografia gminy (powstała w połowie lat 90.), już choćby z tej przyczyny zasługująca na uwagę. Autor musiał zmierzyć się z nowym tematem i to w nadzwyczaj krótkim czasie (książka musiała się ukazać na poświęcenie nowego kościoła).

[4] Który jednak w tej kadencji do sejmu się nie dostał…

[5] Np. dom Jana Szula miał numer 188, a dom jego sąsiada, Zdzisława Soboty – numer 815 (!).

[6] Zdecydowano tak, aby – w razie jakichś politycznych perturbacji – nie zmieniać nazwy ulicy. Wydaje się to jednak przesadną ostrożnością; szkoda, że tak zasłużeni ludzie, jak Grzegorz Milan, Bartłomiej Fidler, Paweł Bobak, ks. Flaiszman czy bł. August Czartoryski, którzy działali dla dobra wspólnego, nie są upamiętnieni choćby ulicą.

[7] Informacje od Andrzeja Rymarowicza, pracownika firmy.

[8] W oryginale to: Samborskie Stowarzyszenie „Boszczany”, nawiązujące w nazwie do dawnego łemkowskiego określenia mieszkańców Beska.

[9] Nie mylić z zastępcą dyrektora szkoły, także Jadwigą Mermer.

[10] Uogólnione dane na podst. Strategii rozwoju Gminy Besko do 2020 r. oraz danych uzyskanych od Wójta Gminy Besko, Mariusza Bałabana

[11] Tamże. Dane uzupełniono w oparciu o informacje Wójta Gminy Besko.

[12] Uogólnione dane na podst. Strategii rozwoju Gminy Besko do 2020 r.

[13] Po raz pierwszy hymn ten został publicznie wykonany 22 czerwca 2011 r. podczas zakończenia roku szkolnego w Zespole Szkół w Besku. Odśpiewała go wtedy Agnieszka Kortyna, absolwentka Gimnazjum w Besku. Powtórnie zaprezentowano go już szerszej publiczności na Dniach Beska 2011. Więcej o Stanisławie Ziemiańskim w podrozdziale poświęconym znanym ludziom gminy Besko.

[14] Ten dziwny, ale poprawny słowotwórczo łac. neologizm (jak varsaviana, cracoviana, resoviana, sanociana czy crosniana), urobiony od łacińskiej nazwy miejscowości (Besca – Besko), oznacza dosłownie dokumenty czy rękopisy dotyczące dziejów wsi, w innym, szerszym znaczeniu – także publikacje o Besku.

[15] Podrozdział o Gminie Besko powstał w dużej mierze dzięki informacjom zawartym w książce Z. Wolańskiego (Wolański Zygmunt, W naszej Gminie Besko przez dziesięć lat… i następne pięć lat. Besko 2006.), znakomicie i bardzo wyczerpująco opisującej pierwszych piętnaście lat działalności Rady Gminy w Besku. Jako długoletni przewodniczący rady gminy i człowiek, który wraz z innymi wywalczył jej istnienie, był od początku najlepiej zorientowany w jej problemach, co pięknym stylem opisał w swej faktograficznej monografii. Wykorzystałem także informacje – zarówno internetowe, zawarte na stronie: www.besko.pl (w tym: Aktualności) – oraz uzyskane od wójta gminy Mariusza Bałabana, sekretarza gminy Kazimierza Wolańskiego oraz Jana Jaślara, pracownika Urzędu Gminy w Besku. Korzystałem także z mnóstwa przeprowadzonych indywidualnych rozmów z różnymi mieszkańcami gminy. Wszystkim bardzo dziękuję za wiedzę, kulturę i cierpliwość…