I. 1. Gdzie jesteśmy…

Turysta jadący drogą z Sanoka do Krosna i Jasła zwróci uwagę na niewielkie wzniesienia, łagodnie rozwijające się przed maską samochodu, który co kilka – kilkanaście minut lekko zjeżdża w dół, by po chwili równie swobodnie podążyć w górę. Zarówno po prawej, jak też po lewej stronie dostrzeże niewysokie kopulaste wzniesienia, w dużej części pokryte lasem. Teren jest bardzo gęsto zabudowany, domy dostrzega się właściwie wszędzie. Na trasie liczne wsie, miasteczka… Od czasu do czasu … większe miasto.

Tak właśnie wyglądają tzw. Doły Jasielsko-Sanockie, rozległa kotlina o prawie równoleżnikowym przebiegu i powierzchni ok. 1200 km², położona pomiędzy Beskidem Niskim na południu a niewysokimi wzgórzami Pogórza: Dynowskiego, Strzyżowskiego i części Ciężkowickiego na północy. Doły Jasielsko-Sanockie dzielą się jeszcze na mniejsze jednostki (p. podrozdział 3. Ukształtowanie powierzchni).

 

Właśnie niemal pośrodku Kotliny Jasielsko-Krośnieńskiej, w miejscu, gdzie Wisłok opuszcza północne zbocza Beskidu Niskiego, szeroko rozlewając się po nizinnej niemal kotlinie, leży gmina Besko, z trzema sołectwami: Besko, Mymoń i Poręby. Jej dokładne położenie na siatce geograficznej wyznaczają punkty krańcowe:

 

  • 49º 37´34´´ szer. geogr. płn. (na północy – łuk Pielnicy blisko ujścia do Wisłoka),
  • 49º 33´47´´ szer. geogr. płn. (na południu – ujście potoku Czernisławka do Wisłoka),
  • 21º 54´23´´ dług. geogr. wsch. (na zachodzie – mały potoczek, wpadający do Rózinki, naprzeciwko cmentarza w Milczy),
  • 21º 59´45´´ dług. geogr. wsch. (na wschodzie – ujście potoku „Zapowiedzkiego” do Pielnicy),

 

Budynek Urzędu Gminy w Besku leży dokładnie na 49º 35´13´´ szerokości geograficznej północnej oraz 21º 57´01´´ długości geograficznej wschodniej. Szkoła w Besku – odpowiednio: 49º 35´27´´ (N) i 21º 57´27´´ (E), a kościół rzymskokatolicki – 49º 35´27´´ (N) i 21º 57´54´´ (E). Kościół w Mymoniu – 49º 34´20´´ (N) i 21º 56´26´´ (E), a kościół w Porębach – 49º 36´57´´ (N) i 21º 56´25´´ (E).

 

Dojechać tu można z czterech stron świata:

  • z zachodu przez Nowy Sącz (lub Tarnów), Jasło, Krosno i Rymanów,
  • ze wschodu przez Przemyśl (lub Krościenko – przejście graniczne, Lesko) i Sanok,
  • z północy przez Rzeszów, Brzozów, Bziankę oraz
  • z południa przez Radoszyce (przejście graniczne), Szczawne, Bukowsko, Sieniawę i Mymoń.

.

Przez gminę przebiega droga krajowa nr 28 (Zator – Nowy Sącz – Jasło – Krosno – Sanok – Przemyśl – Medyka), zwana drogą karpacką. Od południa przez teren gminy przebiega krótki kilometrowy odcinek drogi wojewódzkiej nr 889 Sieniawa – Bukowsko – Szczawne.

Przez gminę Besko przebiegają także cztery drogi powiatowe:

  • Besko – Milcza             (19362/2007R – 3,02 km),
  • Besko – Bzianka – Haczów (19361/2006R – 4,8 km),
  • Besko – Mymoń – Sieniawa (19378/2201R – 3,02 km),
  • Besko – Wzdów             (19356/2060R – 3,93 km).

Ich naprawą i konserwacją zajmuje się Powiatowy Zarząd Dróg w Sanoku. Niestety, fatalna, podziurawiona nawierzchnia drogi Besko – Milcza wywołuje osłupienie obcych kierowców (tubylcy zdążyli się już przyzwyczaić); zaś droga Besko – Wzdów po prostu… nie istnieje – jest zwyczajną utwardzoną drogą gruntową biegnącą wśród pól do mostu na Pielnicy przed Wzdowem (znając operatywność władz gminnych, byłoby znacznie lepiej przekwalifikować ją do statusu drogi gminnej – byłaby wtedy i asfaltowa nawierzchnia, a i most byłby wyremontowany).

Reszta to liczne drogi gminne i dojazdowe, obecnie prawie wszystkie uzyskały nawierzchnię asfaltową, część z nich posiada chodniki z kostki brukowej.

 

Przez wieś biegnie linia kolejowa 108 ze Stróż do Zagórza i Krościenka (przejście na Ukrainę) oraz do Łupkowa (przejście na Słowację). Niestety, obecnie pasażerski ruch kolejowy jest niewielki; był nawet czas, gdy na kilka miesięcy w ogóle zawieszono kursowanie pociągów pasażerskich. Obecnie rzadko (4 razy dziennie) kursują tędy autobusy szynowe (szynobusy) linii Rzeszów – Jasło – Zagórz. Jakże rozwinęłaby się ta linia – główny szlak kolejowy biegnący w Bieszczady – gdyby PKP i Przewozy Regionalne zainwestowały w infrastrukturę kolejową…

 

Dominuje komunikacja autobusowa oraz prywatna (autobusy i busy). Nie ma żadnych problemów z dojazdem do Sanoka (w sumie blisko 40 połączeń), stolicy powiatu, jak też do Krosna (około 30 połączeń) czy Krakowa, Katowic, Gliwic, Nowego Sącza lub Zakopanego (połączenia bezpośrednie, w tym busy).