Organizacje

Orkiestra Dęta OSP Besko

Początki Orkiestry Dętej OSP w Besku sięgają lat 20 ubiegłego wieku. Pierwszym kapelmistrzem został muzyk wojskowy – Różański. W tym okresie orkiestrę szkolił również Dosznik, a następnie do roku 1939 nauczyciel Szmyd.

W okresie okupacji orkiestra zawiesiła swoją działalność. Po zakończeniu działań wojennych Zarząd OSP rozpoczął starania o jej reaktywowanie. Funkcję kapelmistrza objął wówczas Ferdynand Poprawa, który związał się z orkiestrą na kilkadziesiąt lat. Konsekwencją w działaniu i dyscypliną wśród członków orkiestry zasłużył sobie na ogromny szacunek.

Wsparcia nowemu składowi, powstałej w 1950 roku Orkiestry Dętej, udzielili członkowie orkiestry z okresu międzywojennego: J. Kozak, W. Kapłon, P. Zawojski, i J. Mermer. Zakupiono wiele używanych instrumentów, które remontował Prezes Władysław Kielar. Dzięki jego pracy nawet bardzo zniszczone instrumenty nadawały się do użytku, wiele z nich służy jej członkom do dnia dzisiejszego. Oprócz Władysława Kielara wiele dla orkiestry zrobili J. Mermer (prezes OSP) i J. Kielar (komendant).

W połowie lat 70-tych dotknęły orkiestrę kłopoty finansowe, z tego powodu przez 4 lata nie posiadała ona kapelmistrza. W tym czasie współpracowała z orkiestrami z sąsiednich miejscowości oraz z orkiestrami zakładowymi. Pod koniec lat 70-tych ponowienie na stanowisko kapelmistrza wraca Ferdynand Poprawa, a gdy nie może już czynnie brać udziału w jej życiu stanowisko to obejmuje jego wychowanek Władysław Teleżyński.

Od 1988 roku stanowisko kapelmistrza obejmuje Maciej Kandefer. Orkiestra liczyła wówczas około 20 członków o średniej wieku 50 lat. W roku 2009, gdy Maciej Kandefer kończy swoją pracę w Besku, liczy ona około 50 członków o średniej wieku 20 lat.

W roku 2009 funkcję kapelmistrza objął Jerzy Florek. Obecnie kapelmistrzem jest Szymon Kielar (2013).

Członkowie Orkiestry Dętej są również członkami Ochotniczej Straży Pożarnej. Orkiestra bierze udział w uroczystościach kościelnych, państwowych, strażackich na terenie gminy i w regionie. Do tradycji należą wspólne śniadania wielkanocne i wigilijne. Szczególnie w pamięci jej członkom zapadła obsługa muzyczna wizyty Ojca Świętego Jana Pawła II w Krośnie.

Ogromnym wydarzeniem w historii polskiego pożarnictwa ochotniczego był koncert 1500 muzyków z najlepszych 40-tu orkiestr, który odbył się w 1997 rok w Warszawie. Udział w koncercie brała również Orkiestra Dęta z Beska. Ponadto orkiestra uczestniczyła w przeglądach wojewódzkich i regionalnych w Busku i Krynicy Zdroju, gdzie w 1996 roku zajęła II miejsce.

Nie można pominąć daty 18 maja 2000 roku. W tym dniu w Wadowicach, mieście rodzinnym Ojca Świętego Jana Pawła II, odbył się koncert orkiestr dętych pn. „Strażacy Ojcu Świętemu w darze”. Na wadowickim rynku zebrało się wówczas 80 orkiestr z całego kraju, wśród nich znalazła się również Orkiestra Dęta z Beska. Orkiestra brała udział w uroczystościach również w 2009 i 2010 roku.

Rozwój orkiestry możliwy jest dzięki opiece i wsparciu jakie zapewnia jej Urząd Gminy w Besku oraz Ochotnicza Straż Pożarna. Za swoją wszechstronną działalność została doceniona przez Ministra Kultury i Sztuki, który przyznał jej dyplom: „Za zasługi w upowszechnianiu kultury muzycznej” oraz nagrodę finansową na zakup i remont instrumentów muzycznych.

Ochotnicza Straż Pożarna w Besku

Pierwsze Towarzystwo Ochotniczej Straży Pożarnej powstało w 1865 roku w Krakowie. Ideowym założeniem Towarzystwa było zapobieganie i niesienie pomocy w wypadkach zagrożenia ze strony żywiołów ognia i wody. Założenia te szybko rozprzestrzeniły się na ówczesną południowo-wschodnią Galicje.

W 1893 roku dokładnie 28 lat po utworzeniu Krakowskiego Towarzystwa w Besku powstała pierwsza jednostka Straży Ogniowej. Bezpośrednią przyczyną powstania wyżej wymienionej jednostki był pożar dworskiej oficyny.
Wawrzyniec Mermer został pierwszym naczelnikiem wówczas Straży Ogniowej zaś w skład zarządu weszli Filder – wójt Beska i kierownik miejscowej szkoły powszechnej Kisielewicz. Drużyna początkowo liczyła kilkunastu członków i dysponowała prymitywnym sprzętem, pierwsza przenośną ręczną pompę ufundował dzierżawca beskiego majątku.
W miarę upływu czasu jednostka rozrastała się. Z własnych funduszy zakupiono jednolite mundury, z wojskowych austriackich hełmów zrobiono hełmy strażackie.

Od 1890 roku istniał Związek Okręgowy Straży Pożarnej w której zrzeszona była jednostka w Besku.
W czasie działań zbrojnych (okres I Wojny Światowej) działalność Straży była znikoma. Znaczna część strażaków został w tym czasie zmobilizowana i brała udział w walkach. Okres międzywojenny to okres doposażania jednostki, środki na sprzęt pożarniczy pochodziły z imprez dochodowych.
Podobnie jak w okresie działań wojennych I WŚ jak, też w latach okupacji hitlerowskiej działalność straży beskiej była zawieszona. Funkcję strażaków w okresie okupacji pełni kilku specjalnie upoważnionych przez hitlerowców mieszkańców Beska. Byli to m. in. Borkowski Józef, Kornasiewicz Adam, Szałankiewicz Józef, Kijowski Julian, Nycz Franciszek, Szmyd Józef. Wszyscy oni posiadali wystawione przez Niemców, legitymacje strażackie.

Funkcję naczelnika w tym okresie pełnił Józef Kwiatkowski a po nim Józef Kozak. Znaczącym incydentem z tego okresu była profanacja sztandaru jednostki przez niemieckiego żołnierza.
Po wyzwoleniu odżywa działalność strażaków. Odbudowa wsi jest okazją do działania i organizowania życia w zniszczonej wsi. Strażacy biorą czynny udział w naprawie zniszczeń wojennych. W tym też czasie mają miejsce dwa groźne pożary – w 1945 oraz 1950 roku. Na skalę zniszczeń zdecydowany wpływ na gęsta, drewniana zabudowa Beska.
Funkcję naczelnika po II wojnie światowej pełnił Franciszek Mermer do 1949 roku a po nim nieprzerwanie do 1979 roku – Józef Kielar.

Józef Kielar

 Prezesami natomiast byli w kolejności: Jan Mermer, Michał Wilusz, ponownie Jan Mermer, Władysław Kielar.
W 1949 roku, z własnych funduszy zakupiona została motopompa a w 1950 – samochód bojowy „Grześ”. W dwa lata później jednostka otrzymała z Fabryki Samochodów w Sanoku samochód pożarniczy natomiast w 1953 został przydzielony drugi samochód bojowy.

Rok 1957 to pamiętna data, wówczas ruszyła budowa nowej remizy strażackiej, przy znaczącej pomocy finansowej Państwowego Zakładu Ubezpieczeń, Wojewódzkiej Komendy OSP w Rzeszowie oraz Komendy Powiatowej w Sanoku.
Materiały strażacy pozyskali z rozbiórki dworku beskiego natomiast drewno z wiejskiego lasu. W 1965 roku remizę oddano do użytku.

Wtedy to funkcję naczelnika powierzono Zbigniewowi Kozakowi zaś prezesurę Władysławowi Kielarowi.
W 100-tną rocznicę działalności OSP w Besku, w 1993roku, ufundowano i poświęcono nowy sztandar na wzór pierwszego – zniszczonego przez hitlerowców.

Drużyna OSP w Besku liczy 92 (dane za rok 2005) strażaków i liczba jej członków systematycznie rośnie. Jednostka straży bierze czynny udział w organizowaniu i prowadzeniu różnego rodzaju imprez okolicznościowych.

W Gminie Besko funkcjonują trzy jednostki OSP typu S tj OSP Besko, OSP Mymoń i OSP Poręby, w tym jedna w Krajowym Systemie Ratowniczo-Gaśniczym (OSP Besko), liczba czynnych członków – 175 w tym 11 kobiet, 4 członków wspierających, 30 honorowych oraz cztery Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze.